Podstawy i terminy

Agent ubezpieczeniowy a KSeF – nota prowizyjna, faktura czy nic?

W skrócie

Prowizja agenta za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT, więc faktury nie musisz wystawiać, chyba że towarzystwo jej zażąda. Nawet wtedy faktura o węższym zakresie danych (data, numer, strony, nazwa usługi, kwota) jest wyłączona z KSeF, a pełna faktura z art. 106e – już nie. Faktury kosztowe na twój NIP odbierasz w KSeF od 1 lutego 2026 r.

Spis treści
  1. Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?
  2. Nota prowizyjna, samofakturowanie czy faktura – co trafia do KSeF?
  3. Czy pośrednictwo ubezpieczeniowe można zafakturować w KSeF dobrowolnie?
  4. Co, jeśli oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi?
  5. Czy agent musi odbierać faktury kosztowe w KSeF?
  6. Agent, multiagencja, broker – czy KSeF działa inaczej?

Agent ubezpieczeniowy w typowej sytuacji nie wystawia faktur w KSeF. Prowizja za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT), więc faktury nie musisz wystawiać wcale, a gdy towarzystwo jej zażąda, fakturę o węższym zakresie danych wystawiasz poza KSeF (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 1740).

KSeF dotyczy cię za to po stronie zakupów: od 1 lutego 2026 r. trafiają tam faktury kosztowe wystawione na twój NIP. Niżej rozpisujemy, jakim dokumentem rozliczasz prowizję, kiedy faktura jednak musi przejść przez KSeF i co się zmienia, gdy oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi.

Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?

Odpowiedź wynika z trzech przepisów, które stosujesz po kolei:

  1. Zwolnienie z VAT. Art. 43 ust. 1 pkt 37 obejmuje usługi ubezpieczeniowe i reasekuracyjne oraz usługi pośrednictwa w ich świadczeniu. Prowizja od towarzystwa za doprowadzenie do zawarcia umowy to właśnie takie pośrednictwo.
  2. Faktura tylko na żądanie. Przy sprzedaży zwolnionej na podstawie art. 43 ust. 1 nie masz obowiązku wystawiać faktury (art. 106b ust. 2). Musisz ją wystawić dopiero wtedy, gdy nabywca jej zażąda – najpóźniej 3 miesiące po zakończeniu miesiąca, w którym wykonałeś usługę (ust. 3 pkt 2).
  3. Wyłączenie z KSeF. Obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie ma przy usługach zwolnionych z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41, jeśli dokumentuje je faktura o węższym zakresie danych (§ 2 pkt 4 rozporządzenia z 7 grudnia 2025 r.). MF przypomina o tym w FAQ przy jednostkach zwolnionych z VAT i przy polisach („KSeF w JST”, pyt. 29 i 61).

Wniosek: jeśli prowizję rozlicza samo towarzystwo albo wystawiasz mu fakturę o węższym zakresie danych, po stronie sprzedaży KSeF cię nie dotyczy.

Nota prowizyjna, samofakturowanie czy faktura – co trafia do KSeF?

Prowizję często rozlicza towarzystwo: przysyła zestawienie lub notę prowizyjną albo wystawia fakturę w twoim imieniu. Liczy się nie nazwa dokumentu, tylko to, czy jest fakturą i jaki ma zakres danych.

Dokument Kto wystawia Czy w KSeF?
zestawienie lub nota prowizji bez cech faktury towarzystwo nie – KSeF przyjmuje tylko faktury
faktura o węższym zakresie danych agent nie; dobrowolnie też nie
faktura o węższym zakresie danych w samofakturowaniu towarzystwo w imieniu agenta nie (nasz odczyt § 2 pkt 4)
pełna faktura z art. 106e, stawka „zw” agent tak; do 31.12.2026 może poza KSeF w limicie 10 000 zł
pełna faktura w samofakturowaniu towarzystwo w imieniu agenta tak, po nadaniu uprawnienia do samofakturowania
faktura za usługę opodatkowaną dla firmy agent tak
faktura dla osoby prywatnej agent nie musi, może dobrowolnie
faktura kosztowa na NIP agenta dostawca tak – odbierasz ją w KSeF

„Nota prowizyjna” to nazwa zwyczajowa, a nie dokument z ustawy o VAT. Jeśli jest zwykłym rozliczeniem, zostaje poza KSeF jak każda nota (FAQ „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 7; „KSeF w JST”, pyt. 49). Jeśli natomiast towarzystwo wystawia ją jako fakturę w twoim imieniu, jest to samofakturowanie z art. 106d ust. 1, które wymaga wcześniejszej umowy z procedurą zatwierdzania faktur.

Wiersz o samofakturowaniu z węższym zakresem danych to nasz wniosek: § 2 pkt 4 opisuje usługę i rodzaj faktury, a nie to, kto ją wystawia. Jak działa samofakturowanie w systemie, opisujemy w tekście samofakturowanie w KSeF, a granicę między notą a fakturą – w artykule o nocie obciążeniowej.

Czy pośrednictwo ubezpieczeniowe można zafakturować w KSeF dobrowolnie?

Fakturę o węższym zakresie danych – nie. Ustawa dopuszcza dobrowolny KSeF tylko w przypadkach z art. 106ga ust. 4, czyli przy sprzedawcy zagranicznym i nabywcy-konsumencie. Rozporządzenie o wyłączeniach robi to jedynie przy samofakturowaniu WDT (§ 3). Dla usług ubezpieczeniowych takiej furtki rozporządzenie nie przewiduje. Sprzedaż, której nie da się wystawić w systemie, MF każe obsługiwać równoległym procesem poza KSeF (cz. I podręcznika, pkt 1.2).

Jeśli ty albo towarzystwo wolicie KSeF, rozwiązaniem jest pełna faktura ze wszystkimi danymi z art. 106e. Naszym zdaniem to już nie jest przypadek z § 2 pkt 4, tylko zwykła faktura ustrukturyzowana – ze stawką „zw” w wierszu i podstawą zwolnienia w P_19A, np. „art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT”. Tak wypełniony jest przykładowy plik MF FA(3) nr 9, w którym zwolniony pakiet ubezpieczeń stoi obok raty leasingowej. Jak ustawić te pola, pokazujemy w tekście podstawa zwolnienia z VAT w KSeF.

Co, jeśli oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi?

Zwolnienie obejmuje pośrednictwo, a nie wszystko, czym zajmuje się agent. Art. 43 ust. 15 wyłącza ze zwolnienia z pkt 37 ściąganie długów (w tym faktoring), usługi doradztwa i leasing. Odrębne usługi – płatne doradztwo, kampanię reklamową dla salonu samochodowego, podnajem części biura – oceniasz osobno. Jeśli podlegają VAT i fakturujesz firmę, faktura idzie do KSeF.

Przykład: agentka, czynna podatniczka VAT, dostaje od towarzystwa 6 000 zł prowizji miesięcznie na podstawie noty prowizyjnej, a w marcu 2027 r. wystawia salonowi samochodowemu fakturę na 1 845 zł brutto za akcję promocyjną. Nota zostaje poza KSeF. Fakturę dla salonu wystawia w KSeF, bo od 2027 r. limitu 10 000 zł już nie ma. W listopadzie 2026 r. mogłaby ją jeszcze wystawić poza systemem – prowizja rozliczona notą nie jest fakturą, więc do limitu jej nie dolicza.

Agentów korzystających ze zwolnienia podmiotowego dotyczy też tekst KSeF dla nievatowca.

Czy agent musi odbierać faktury kosztowe w KSeF?

Tak – i to jest główny powód, dla którego agent potrzebuje dostępu do systemu.

Od 1 lutego 2026 r. faktury wystawione na twój NIP – za najem biura, telefon, program do kalkulacji składek czy obsługę księgową – trafiają do KSeF. Do końca 2026 r. część z nich może jeszcze przyjść inną drogą: od sprzedawcy mieszczącego się w limicie 10 000 zł albo z kasy rejestrującej, np. na stacji paliw (art. 145m i 145n). Od 2027 r. te wyjątki znikają.

VAT z faktur kosztowych odliczasz tylko w zakresie, w jakim zakupy służą czynnościom opodatkowanym (art. 86 ust. 1). Agent, który ma wyłącznie prowizje zwolnione, VAT nie odlicza, ale faktury z KSeF nadal dokumentują jego koszty. Jak je pobrać, opisujemy w artykule jak pobrać fakturę z KSeF.

Agent, multiagencja, broker – czy KSeF działa inaczej?

Przepis o zwolnieniu mówi ogólnie o usługach pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Nie wyróżnia agenta wyłącznego, multiagencji ani brokera. Dla KSeF decyduje więc to, czy usługa jest zwolnionym pośrednictwem i jakim dokumentem ją rozliczasz, a nie forma współpracy z towarzystwem – to nasz wniosek z brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 37. Jeśli łączysz pośrednictwo z płatnym doradztwem dla klienta, pamiętaj o wyłączeniu z art. 43 ust. 15.

Polisa, którą przekazujesz klientowi, jest dokumentem towarzystwa, nie twoim. Jeśli spełnia warunki faktury o węższym zakresie danych, nie trafia do KSeF (FAQ „KSeF w JST”, pyt. 29). Pozostałe wyłączenia zebraliśmy w artykule jakie faktury nie podlegają KSeF.

Najczęstsze pytania

Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?

Zwykle nie. Prowizja za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37), więc fakturę wystawiasz tylko na żądanie nabywcy. Fakturę o węższym zakresie danych wystawiasz wtedy poza KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1740, § 2 pkt 4).

Czy nota prowizyjna trafia do KSeF?

Nie, jeśli jest zwykłym rozliczeniem prowizji bez cech faktury – KSeF przyjmuje wyłącznie faktury. Gdy towarzystwo wystawia w twoim imieniu fakturę w ramach samofakturowania, o KSeF decyduje jej zakres danych: węższy oznacza wyłączenie, pełny – obowiązek.

Czy fakturę za pośrednictwo ubezpieczeniowe można wystawić w KSeF dobrowolnie?

Fakturę o węższym zakresie danych – nie, bo rozporządzenie dopuszcza dobrowolny KSeF tylko przy samofakturowaniu WDT. Jeśli chcesz mieć fakturę w KSeF, wystaw pełną fakturę z danymi z art. 106e – naszym zdaniem obowiązują ją wtedy zwykłe zasady KSeF.

Czy agent ubezpieczeniowy potrzebuje dostępu do KSeF, skoro nie wystawia faktur?

Tak, jeśli kupuje na firmę. Od 1 lutego 2026 r. faktury za najem biura, telefon czy księgowość wystawione na jego NIP przychodzą do KSeF. Agent na JDG loguje się sam, a agencja w formie spółki składa ZAW-FA albo używa pieczęci kwalifikowanej.

Czy broker ubezpieczeniowy rozlicza się z KSeF inaczej niż agent?

Przepis o zwolnieniu mówi ogólnie o usługach pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i nie rozróżnia agenta ani brokera. Dla KSeF liczy się więc rodzaj usługi i dokument – to nasz wniosek z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

Źródła

  1. Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263: art. 43 ust. 1 pkt 37 i ust. 15, art. 86 ust. 1, art. 106b ust. 2–3, art. 106d ust. 1, art. 106ga ust. 1–4, art. 145m, art. 145n
  2. Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740), § 2 pkt 4 i § 3
  3. Rozporządzenie MF z 29.10.2021 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. 2021 poz. 1979, zm. Dz.U. 2024 poz. 1938 i Dz.U. 2025 poz. 1742), § 3 pkt 1–2
  4. Podręcznik KSeF 2.0 cz. I (MF, 06.08.2026), pkt 1.2 – wyłączenia z obowiązkowego KSeF i równoległe procesy (s. 15–17)
  5. Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.2 – faktury nieliczone do limitu 10 000 zł
  6. FAQ KSeF 2.0 (MF): „Wystawianie i otrzymywanie faktur” pyt. 7; „KSeF w Jednostkach Samorządu Terytorialnego” pyt. 29, 49 i 61

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też