Agent ubezpieczeniowy a KSeF – nota prowizyjna, faktura czy nic?
Prowizja agenta za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT, więc faktury nie musisz wystawiać, chyba że towarzystwo jej zażąda. Nawet wtedy faktura o węższym zakresie danych (data, numer, strony, nazwa usługi, kwota) jest wyłączona z KSeF, a pełna faktura z art. 106e – już nie. Faktury kosztowe na twój NIP odbierasz w KSeF od 1 lutego 2026 r.
Spis treści
- Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?
- Nota prowizyjna, samofakturowanie czy faktura – co trafia do KSeF?
- Czy pośrednictwo ubezpieczeniowe można zafakturować w KSeF dobrowolnie?
- Co, jeśli oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi?
- Czy agent musi odbierać faktury kosztowe w KSeF?
- Agent, multiagencja, broker – czy KSeF działa inaczej?
Agent ubezpieczeniowy w typowej sytuacji nie wystawia faktur w KSeF. Prowizja za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT), więc faktury nie musisz wystawiać wcale, a gdy towarzystwo jej zażąda, fakturę o węższym zakresie danych wystawiasz poza KSeF (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 1740).
KSeF dotyczy cię za to po stronie zakupów: od 1 lutego 2026 r. trafiają tam faktury kosztowe wystawione na twój NIP. Niżej rozpisujemy, jakim dokumentem rozliczasz prowizję, kiedy faktura jednak musi przejść przez KSeF i co się zmienia, gdy oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi.
Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?
Odpowiedź wynika z trzech przepisów, które stosujesz po kolei:
- Zwolnienie z VAT. Art. 43 ust. 1 pkt 37 obejmuje usługi ubezpieczeniowe i reasekuracyjne oraz usługi pośrednictwa w ich świadczeniu. Prowizja od towarzystwa za doprowadzenie do zawarcia umowy to właśnie takie pośrednictwo.
- Faktura tylko na żądanie. Przy sprzedaży zwolnionej na podstawie art. 43 ust. 1 nie masz obowiązku wystawiać faktury (art. 106b ust. 2). Musisz ją wystawić dopiero wtedy, gdy nabywca jej zażąda – najpóźniej 3 miesiące po zakończeniu miesiąca, w którym wykonałeś usługę (ust. 3 pkt 2).
- Wyłączenie z KSeF. Obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie ma przy usługach zwolnionych z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41, jeśli dokumentuje je faktura o węższym zakresie danych (§ 2 pkt 4 rozporządzenia z 7 grudnia 2025 r.). MF przypomina o tym w FAQ przy jednostkach zwolnionych z VAT i przy polisach („KSeF w JST”, pyt. 29 i 61).
Wniosek: jeśli prowizję rozlicza samo towarzystwo albo wystawiasz mu fakturę o węższym zakresie danych, po stronie sprzedaży KSeF cię nie dotyczy.
Nota prowizyjna, samofakturowanie czy faktura – co trafia do KSeF?
Prowizję często rozlicza towarzystwo: przysyła zestawienie lub notę prowizyjną albo wystawia fakturę w twoim imieniu. Liczy się nie nazwa dokumentu, tylko to, czy jest fakturą i jaki ma zakres danych.
| Dokument | Kto wystawia | Czy w KSeF? |
|---|---|---|
| zestawienie lub nota prowizji bez cech faktury | towarzystwo | nie – KSeF przyjmuje tylko faktury |
| faktura o węższym zakresie danych | agent | nie; dobrowolnie też nie |
| faktura o węższym zakresie danych w samofakturowaniu | towarzystwo w imieniu agenta | nie (nasz odczyt § 2 pkt 4) |
| pełna faktura z art. 106e, stawka „zw” | agent | tak; do 31.12.2026 może poza KSeF w limicie 10 000 zł |
| pełna faktura w samofakturowaniu | towarzystwo w imieniu agenta | tak, po nadaniu uprawnienia do samofakturowania |
| faktura za usługę opodatkowaną dla firmy | agent | tak |
| faktura dla osoby prywatnej | agent | nie musi, może dobrowolnie |
| faktura kosztowa na NIP agenta | dostawca | tak – odbierasz ją w KSeF |
„Nota prowizyjna” to nazwa zwyczajowa, a nie dokument z ustawy o VAT. Jeśli jest zwykłym rozliczeniem, zostaje poza KSeF jak każda nota (FAQ „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 7; „KSeF w JST”, pyt. 49). Jeśli natomiast towarzystwo wystawia ją jako fakturę w twoim imieniu, jest to samofakturowanie z art. 106d ust. 1, które wymaga wcześniejszej umowy z procedurą zatwierdzania faktur.
Wiersz o samofakturowaniu z węższym zakresem danych to nasz wniosek: § 2 pkt 4 opisuje usługę i rodzaj faktury, a nie to, kto ją wystawia. Jak działa samofakturowanie w systemie, opisujemy w tekście samofakturowanie w KSeF, a granicę między notą a fakturą – w artykule o nocie obciążeniowej.
Czy pośrednictwo ubezpieczeniowe można zafakturować w KSeF dobrowolnie?
Fakturę o węższym zakresie danych – nie. Ustawa dopuszcza dobrowolny KSeF tylko w przypadkach z art. 106ga ust. 4, czyli przy sprzedawcy zagranicznym i nabywcy-konsumencie. Rozporządzenie o wyłączeniach robi to jedynie przy samofakturowaniu WDT (§ 3). Dla usług ubezpieczeniowych takiej furtki rozporządzenie nie przewiduje. Sprzedaż, której nie da się wystawić w systemie, MF każe obsługiwać równoległym procesem poza KSeF (cz. I podręcznika, pkt 1.2).
Jeśli ty albo towarzystwo wolicie KSeF, rozwiązaniem jest pełna faktura ze wszystkimi danymi z art. 106e. Naszym zdaniem to już nie jest przypadek z § 2 pkt 4, tylko zwykła faktura ustrukturyzowana – ze stawką „zw” w wierszu i podstawą zwolnienia w P_19A, np. „art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT”. Tak wypełniony jest przykładowy plik MF FA(3) nr 9, w którym zwolniony pakiet ubezpieczeń stoi obok raty leasingowej. Jak ustawić te pola, pokazujemy w tekście podstawa zwolnienia z VAT w KSeF.
Co, jeśli oprócz pośrednictwa świadczysz inne usługi?
Zwolnienie obejmuje pośrednictwo, a nie wszystko, czym zajmuje się agent. Art. 43 ust. 15 wyłącza ze zwolnienia z pkt 37 ściąganie długów (w tym faktoring), usługi doradztwa i leasing. Odrębne usługi – płatne doradztwo, kampanię reklamową dla salonu samochodowego, podnajem części biura – oceniasz osobno. Jeśli podlegają VAT i fakturujesz firmę, faktura idzie do KSeF.
Przykład: agentka, czynna podatniczka VAT, dostaje od towarzystwa 6 000 zł prowizji miesięcznie na podstawie noty prowizyjnej, a w marcu 2027 r. wystawia salonowi samochodowemu fakturę na 1 845 zł brutto za akcję promocyjną. Nota zostaje poza KSeF. Fakturę dla salonu wystawia w KSeF, bo od 2027 r. limitu 10 000 zł już nie ma. W listopadzie 2026 r. mogłaby ją jeszcze wystawić poza systemem – prowizja rozliczona notą nie jest fakturą, więc do limitu jej nie dolicza.
Agentów korzystających ze zwolnienia podmiotowego dotyczy też tekst KSeF dla nievatowca.
Czy agent musi odbierać faktury kosztowe w KSeF?
Tak – i to jest główny powód, dla którego agent potrzebuje dostępu do systemu.
Od 1 lutego 2026 r. faktury wystawione na twój NIP – za najem biura, telefon, program do kalkulacji składek czy obsługę księgową – trafiają do KSeF. Do końca 2026 r. część z nich może jeszcze przyjść inną drogą: od sprzedawcy mieszczącego się w limicie 10 000 zł albo z kasy rejestrującej, np. na stacji paliw (art. 145m i 145n). Od 2027 r. te wyjątki znikają.
- Agent na JDG loguje się do KSeF sam, np. Profilem Zaufanym lub mObywatelem, bez ZAW-FA – zobacz logowanie do KSeF.
- Agencja w formie spółki składa ZAW-FA albo loguje się pieczęcią kwalifikowaną.
- Biuro rachunkowe dostaje dostęp do faktur od ciebie – krok po kroku w tekście uprawnienia KSeF dla biura rachunkowego.
VAT z faktur kosztowych odliczasz tylko w zakresie, w jakim zakupy służą czynnościom opodatkowanym (art. 86 ust. 1). Agent, który ma wyłącznie prowizje zwolnione, VAT nie odlicza, ale faktury z KSeF nadal dokumentują jego koszty. Jak je pobrać, opisujemy w artykule jak pobrać fakturę z KSeF.
Agent, multiagencja, broker – czy KSeF działa inaczej?
Przepis o zwolnieniu mówi ogólnie o usługach pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych. Nie wyróżnia agenta wyłącznego, multiagencji ani brokera. Dla KSeF decyduje więc to, czy usługa jest zwolnionym pośrednictwem i jakim dokumentem ją rozliczasz, a nie forma współpracy z towarzystwem – to nasz wniosek z brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 37. Jeśli łączysz pośrednictwo z płatnym doradztwem dla klienta, pamiętaj o wyłączeniu z art. 43 ust. 15.
Polisa, którą przekazujesz klientowi, jest dokumentem towarzystwa, nie twoim. Jeśli spełnia warunki faktury o węższym zakresie danych, nie trafia do KSeF (FAQ „KSeF w JST”, pyt. 29). Pozostałe wyłączenia zebraliśmy w artykule jakie faktury nie podlegają KSeF.
Najczęstsze pytania
Czy agent ubezpieczeniowy musi wystawiać faktury w KSeF?
Zwykle nie. Prowizja za pośrednictwo ubezpieczeniowe jest zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 37), więc fakturę wystawiasz tylko na żądanie nabywcy. Fakturę o węższym zakresie danych wystawiasz wtedy poza KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1740, § 2 pkt 4).
Czy nota prowizyjna trafia do KSeF?
Nie, jeśli jest zwykłym rozliczeniem prowizji bez cech faktury – KSeF przyjmuje wyłącznie faktury. Gdy towarzystwo wystawia w twoim imieniu fakturę w ramach samofakturowania, o KSeF decyduje jej zakres danych: węższy oznacza wyłączenie, pełny – obowiązek.
Czy fakturę za pośrednictwo ubezpieczeniowe można wystawić w KSeF dobrowolnie?
Fakturę o węższym zakresie danych – nie, bo rozporządzenie dopuszcza dobrowolny KSeF tylko przy samofakturowaniu WDT. Jeśli chcesz mieć fakturę w KSeF, wystaw pełną fakturę z danymi z art. 106e – naszym zdaniem obowiązują ją wtedy zwykłe zasady KSeF.
Czy agent ubezpieczeniowy potrzebuje dostępu do KSeF, skoro nie wystawia faktur?
Tak, jeśli kupuje na firmę. Od 1 lutego 2026 r. faktury za najem biura, telefon czy księgowość wystawione na jego NIP przychodzą do KSeF. Agent na JDG loguje się sam, a agencja w formie spółki składa ZAW-FA albo używa pieczęci kwalifikowanej.
Czy broker ubezpieczeniowy rozlicza się z KSeF inaczej niż agent?
Przepis o zwolnieniu mówi ogólnie o usługach pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i nie rozróżnia agenta ani brokera. Dla KSeF liczy się więc rodzaj usługi i dokument – to nasz wniosek z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.
Źródła
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263: art. 43 ust. 1 pkt 37 i ust. 15, art. 86 ust. 1, art. 106b ust. 2–3, art. 106d ust. 1, art. 106ga ust. 1–4, art. 145m, art. 145n
- Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740), § 2 pkt 4 i § 3
- Rozporządzenie MF z 29.10.2021 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. 2021 poz. 1979, zm. Dz.U. 2024 poz. 1938 i Dz.U. 2025 poz. 1742), § 3 pkt 1–2
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. I (MF, 06.08.2026), pkt 1.2 – wyłączenia z obowiązkowego KSeF i równoległe procesy (s. 15–17)
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.2 – faktury nieliczone do limitu 10 000 zł
- FAQ KSeF 2.0 (MF): „Wystawianie i otrzymywanie faktur” pyt. 7; „KSeF w Jednostkach Samorządu Terytorialnego” pyt. 29, 49 i 61
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.