Samofakturowanie w KSeF: jak nadać nabywcy uprawnienie i jak wystawia on faktury za sprzedawcę
Przy samofakturowaniu nabywca wystawia w KSeF faktury w imieniu sprzedawcy, logując się na własny NIP. Potrzebna jest umowa z procedurą zatwierdzania faktur (art. 106d) i uprawnienie, które sprzedawca nadaje nabywcy w Aplikacji Podatnika. W pliku sprzedawca jest w Podmiot1, nabywca w Podmiot2, a P_17 = 1; akceptacja treści odbywa się poza KSeF, przed wysyłką.
Spis treści
- Kiedy wolno samofakturować?
- Samofakturowanie krok po kroku – kto, co i gdzie?
- Jak nadać uprawnienia do samofakturowania w KSeF?
- Jak nabywca wystawia fakturę w imieniu sprzedawcy?
- Co widzi sprzedawca w KSeF?
- Akceptacja i odrzucenie – co, gdy sprzedawca się nie zgadza?
- Kto koryguje faktury z samofakturowania?
- Jak odebrać uprawnienie do samofakturowania?
- Kiedy samofakturowanie zostaje poza KSeF?
Samofakturowanie w KSeF działa tak: sprzedawca nadaje nabywcy w KSeF uprawnienie do wystawiania faktur w trybie samofakturowania, a nabywca – zalogowany na własny NIP – wystawia i wysyła faktury, w których sprzedawcą jest jego kontrahent. Treść każdej faktury strony uzgadniają poza KSeF, przed wysyłką, według procedury zapisanej w umowie.
Całą procedurę MF omawia w rozdziale 2 trzeciej części Podręcznika KSeF 2.0 (listopad 2026 r.). W FAQ KSeF 2.0 ministerstwo ujmuje to krótko: nabywca może wystawić fakturę w imieniu sprzedawcy, o ile ten najpierw nada mu w KSeF uprawnienie („Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 25). Ten tekst dotyczy samofakturowania między firmami z polskim NIP. Gdy fakturę za ciebie ma wystawiać firma z UE, obowiązuje osobny model z administratorem UE – opisujemy go w artykule samofakturowanie z firmą z UE.
Kiedy wolno samofakturować?
Art. 106d ust. 1 ustawy o VAT pozwala nabywcy wystawiać faktury za sprzedawcę – w jego imieniu i na jego rzecz – gdy spełnione są dwa warunki:
- nabywca jest podmiotem z art. 106b ust. 1 pkt 1, czyli podatnikiem albo osobą prawną niebędącą podatnikiem,
- strony wcześniej zawarły umowę o wystawianiu faktur, w której określiły procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur przez sprzedawcę.
Faktura ma zawierać słowo „samofakturowanie” – wymaga tego art. 106e ust. 1 pkt 17. Taki model stosują np. skupy surowców wtórnych, wydawnictwa rozliczające honoraria autorów prowadzących firmy czy spedycje rozliczające przewoźników-podwykonawców.
KSeF nie sprawdza, czy umowa istnieje. Uprawnienie w systemie to tylko techniczny dostęp. MF zaznacza też, że samo nadanie uprawnienia nie oznacza, że wszystkie faktury między stronami muszą powstawać w tej procedurze (cz. III, pkt 2.1).
Samofakturowanie krok po kroku – kto, co i gdzie?
| Krok | Kto | Gdzie |
|---|---|---|
| umowa z procedurą zatwierdzania faktur | obie strony | poza KSeF |
| nadanie uprawnienia | sprzedawca: właściciel lub osoba z prawem zarządzania uprawnieniami | Uprawnienia → Nadaj uprawnienie → „Podmiotowi do wystawiania faktur w trybie samofakturowania” |
| wskazanie osób, które będą wystawiać | nabywca | zwykłe uprawnienie „wystawianie faktur” w kontekście nabywcy |
| przygotowanie faktury | nabywca | własny kontekst, „Wystaw jako: nabywca w trybie samofakturowania” |
| akceptacja treści | sprzedawca | poza KSeF, przed wysyłką |
| wysyłka i numer KSeF | nabywca | KSeF |
| odbiór faktury | sprzedawca | lista „Faktury sprzedażowe (Podmiot1)” |
| korekta | strona wskazana w umowie | KSeF |
| odebranie uprawnienia | sprzedawca | Zarządzaj uprawnieniami → „Nadane uprawnienia podmiotowe” |
Jak nadać uprawnienia do samofakturowania w KSeF?
- Zaloguj się w kontekście NIP sprzedawcy. Uprawnienie nadaje właściciel, np. przedsiębiorca podpisem kwalifikowanym albo spółka pieczęcią, albo osoba, której nadano zarządzanie uprawnieniami, np. dyrektor finansowy (cz. III, przykłady 3 i 4).
- Wybierz Uprawnienia → Nadaj uprawnienie.
- Jako rodzaj uprawnienia wskaż „Podmiotowi do wystawiania faktur w trybie samofakturowania”.
- Wpisz NIP i pełną nazwę nabywcy – nie podajesz żadnych osób ani certyfikatów (podręcznik Aplikacji Podatnika, pkt 5.5.2.4).
- Zatwierdź przyciskiem „Nadaj uprawnienia”. Status operacji zobaczysz po kliknięciu „Odśwież”.
- Nabywca sprawdza u siebie listę „Otrzymane uprawnienia podmiotowe” w module zarządzania uprawnieniami (pkt 5.5.3.4).
W API to uprawnienie podmiotowe SelfInvoicing. Może je nadać tylko właściciel albo ktoś z uprawnieniem CredentialsManage, a nie da się go przekazać dalej (dokumentacja CIRFMF, uprawnienia.md). Ogólne zasady nadawania dostępu znajdziesz w tekście uprawnienia w KSeF.
Jak nabywca wystawia fakturę w imieniu sprzedawcy?
Nabywca loguje się w kontekście własnego NIP, a nie NIP sprzedawcy (Podręcznik KSeF 2.0 cz. I, przykład 5). Na formularzu faktury w Aplikacji Podatnika jako swoją rolę („Wystaw jako”) zaznacza „nabywca w trybie samofakturowania”. Aplikacja sama zaznacza wtedy adnotację „Samofakturowanie” i blokuje jej odznaczenie (pkt 5.2.1.2.1 podręcznika Aplikacji).
W pliku FA(3) obowiązują trzy reguły (cz. III, pkt 2.3):
- dane sprzedawcy wpisujesz w
Podmiot1, choć to nie on wystawia fakturę, - dane nabywcy, który jest wystawcą, wpisujesz w
Podmiot2, - w
AdnotacjewpisujeszP_17= 1 – to realizacja wymogu wyrazu „samofakturowanie”.
Nabywcy nie dodajesz w Podmiot3 z rolą „wystawca faktury” – więcej o rolach w tekście Podmiot3 w KSeF. Kod QR na wizualizacji zawiera NIP sprzedawcy, także przy samofakturowaniu (cz. II podręcznika MF, pkt 5.4.1).
Co widzi sprzedawca w KSeF?
Fakturę wystawioną przez nabywcę KSeF przechowuje w kontekście obu stron. Sprzedawca widzi ją, bo jest w Podmiot1, więc nabywca nie musi mu przesyłać numeru KSeF (cz. III, pkt 2.4). W Aplikacji Podatnika znajdziesz ją w zakładce „Faktury sprzedażowe (Podmiot1)”, a filtr „Samofakturowanie” zawęzi listę do takich faktur (podręcznik Aplikacji, pkt 5.3.1.1).
Uprawnienie nie otwiera nabywcy dostępu do twoich pozostałych faktur. Nabywca widzi tylko faktury, które sam wystawił w twoim imieniu, i te, które ty wystawiłeś dla niego. Nie zobaczy twojej sprzedaży dla innych klientów ani twoich zakupów (pkt 2.4).
Akceptacja i odrzucenie – co, gdy sprzedawca się nie zgadza?
KSeF nie ma przycisku „akceptuj” ani „odrzuć”. Proces akceptacji wynika z umowy i według MF nie jest realizowany w KSeF (cz. III, pkt 2.1). Może być:
- czynny – sprzedawca odsyła mailem uwagi do przygotowanego pliku XML albo potwierdza, że uwag nie ma,
- bierny – brak uwag w ustalonym terminie oznacza zgodę („milcząca zgoda”).
Zatwierdzenie powinno nastąpić bezpośrednio przed wprowadzeniem faktury do obrotu prawnego, czyli przed wysyłką do KSeF. Gdy faktura dostanie numer KSeF, nie da się jej wycofać ani usunąć – zobacz czy można anulować fakturę w KSeF. Jeśli więc nabywca wyśle fakturę na 12 300 zł brutto, zanim minie termin na uwagi, a sprzedawca zakwestionuje stawkę, zostaje tylko faktura korygująca.
Kto koryguje faktury z samofakturowania?
Decyduje umowa. MF opisuje dwa dopuszczalne modele: nabywca wystawia faktury pierwotne, a sprzedawca korygujące, albo nabywca wystawia jedne i drugie (cz. III, pkt 2.1). W KSeF nie zawęzisz jednak uprawnienia, powiedzmy wyłącznie do faktur pierwotnych – to może zastrzec tylko umowa. Korektę w obu modelach wystawia się w KSeF na zwykłych zasadach – zobacz faktura korygująca w KSeF.
Jak odebrać uprawnienie do samofakturowania?
- Zaloguj się w kontekście NIP sprzedawcy.
- Wybierz Zarządzaj uprawnieniami → Nadane uprawnienia podmiotowe.
- Zaznacz uprawnienie nabywcy i kliknij Odbierz uprawnienie, a potem potwierdź.
- Kliknij Odśwież i sprawdź komunikat (podręcznik Aplikacji, pkt 5.5.3.5 i 5.5.3.10).
Odebranie uprawnienia podmiotowego działa od razu i kończy możliwość wystawiania faktur w tym trybie (dokumentacja CIRFMF, uprawnienia.md). Faktury już wystawione zostają w KSeF u obu stron.
Kiedy samofakturowanie zostaje poza KSeF?
Gdy którejś ze stron brakuje polskiego NIP. W KSeF nie da się wtedy nadać uprawnienia, a NIP sprzedawcy jest obowiązkowym polem FA(3) – dlatego rozporządzenie z 7 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1740) wyłącza takie faktury z obowiązku (cz. III, pkt 2.5.1–2.5.2):
| Sytuacja | KSeF | Podstawa |
|---|---|---|
| nabywca nie posługuje się NIP, np. firma ze Szwajcarii przy eksporcie | poza KSeF, dobrowolnie też nie | § 2 pkt 5; cz. III, przykład 9 |
| nabywca z innego kraju UE z numerem VAT UE przy WDT | może dobrowolnie w KSeF | § 3; cz. III, przykład 11 |
| sprzedawca bez NIP, np. czeski tłumacz, a u ciebie import usług | poza KSeF | § 2 pkt 6 rozporządzenia; przykład 12 z cz. III |
| obie strony posługują się polskim NIP | w KSeF | art. 106ga ust. 1 |
Pełną listę wariantów z kontrahentami zagranicznymi omawiamy w tekście o samofakturowaniu z firmą z UE, a pozostałe wyłączenia w artykule jakie faktury nie podlegają KSeF.
Samofakturowaniem nie jest faktura VAT RR. Wystawia ją skup we własnym imieniu, na uprawnieniu od rolnika i w osobnej strukturze FA_RR(1) – zobacz faktura RR a KSeF. Nie jest nim też wystawianie faktur przez przedstawiciela podatkowego (art. 106d ust. 2), które ma własny model uprawnień: przedstawiciel podatkowy w KSeF.
Najczęstsze pytania
Jak nadać uprawnienia do samofakturowania w KSeF?
Zaloguj się w kontekście NIP sprzedawcy, wybierz Uprawnienia, potem Nadaj uprawnienie i rodzaj „Podmiotowi do wystawiania faktur w trybie samofakturowania”. Wpisz NIP i pełną nazwę nabywcy, kliknij Nadaj uprawnienia i Odśwież. Może to zrobić właściciel albo osoba z prawem zarządzania uprawnieniami.
Czy w KSeF można zaakceptować albo odrzucić fakturę wystawioną przez nabywcę?
Nie. KSeF nie obsługuje akceptacji. Zatwierdzenie odbywa się poza systemem, według procedury z umowy, i powinno nastąpić przed wysłaniem pliku do KSeF. Po nadaniu numeru KSeF błąd poprawia się już tylko fakturą korygującą.
Czy nabywca musi przekazać sprzedawcy numer KSeF faktury?
Nie. Sprzedawca jest na fakturze w Podmiot1, więc widzi ją w KSeF jako strona transakcji, np. w Aplikacji Podatnika na liście faktur sprzedażowych z filtrem samofakturowania.
Kto wystawia korektę faktury z samofakturowania?
Ten, kogo wskazuje umowa. MF dopuszcza model, w którym nabywca wystawia faktury pierwotne, a sprzedawca korekty, i model, w którym obie robi nabywca. Uprawnienia w KSeF nie da się ograniczyć do samych faktur pierwotnych.
Czy pracownik albo biuro rachunkowe nabywcy może samofakturować?
Tak. Wystarczy, że nabywca nada im zwykłe uprawnienie do wystawiania faktur w swoim imieniu. Obejmuje ono automatycznie faktury w trybie samofakturowania od sprzedawców, którzy upoważnili nabywcę.
Źródła
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. III (MF, 06.11.2026), pkt 2.1–2.5.2 – samofakturowanie w KSeF, przykłady 3–13 (s. 38–51)
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 5.2.1.2.1, 5.3.1.1, 5.5.2.4, 5.5.3.4, 5.5.3.5 i 5.5.3.10
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 106b ust. 1 pkt 1, art. 106d, art. 106e ust. 1 pkt 17, art. 106ga ust. 2 pkt 1 i 5
- Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740) – § 2 pkt 5–6 i § 3
- Dokumentacja API KSeF 2.0 (MF, CIRFMF) – uprawnienia.md: uprawnienia podmiotowe SelfInvoicing, nadawanie i odbieranie
- FAQ KSeF 2.0 (MF): „Wystawianie i otrzymywanie faktur” pyt. 25; „Uprawnienia i autoryzacja” pyt. 7
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.