Logowanie i uprawnienia

ZAW-FA – jak złożyć zawiadomienie do KSeF i co dalej

W skrócie

ZAW-FA to zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego, w którym firma niebędąca osobą fizyczną i bez pieczęci kwalifikowanej wskazuje jedną osobę do obsługi KSeF. Składasz je na papierze, w e-Urzędzie Skarbowym albo przez e-Doręczenia – nie przez ePUAP. Gdy urząd wprowadzi dane, wskazana osoba dostaje e-mail, loguje się z NIP firmy i sama nadaje dostęp kolejnym osobom.

Spis treści
  1. Czy trzeba zgłosić firmę do KSeF?
  2. Co wpisać w ZAW-FA(3)?
  3. Kto podpisuje ZAW-FA?
  4. Gdzie i jak złożyć ZAW-FA?
  5. Ile trwa wprowadzenie ZAW-FA i jak wygląda potwierdzenie?
  6. Co może osoba wskazana w ZAW-FA?
  7. Jak zmienić lub odwołać osobę z ZAW-FA?
  8. Najczęstsze błędy przy ZAW-FA

ZAW-FA to zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego, w którym spółka, fundacja, stowarzyszenie, JST albo inny podmiot niebędący osobą fizyczną – jeśli nie ma kwalifikowanej pieczęci elektronicznej – wskazuje jedną osobę fizyczną do obsługi KSeF. Składasz je papierowo, przez formularz w e-Urzędzie Skarbowym lub przez e-Doręczenia, a gdy urząd wprowadzi dane do systemu, ta osoba dostaje e-mail, loguje się do KSeF z NIP firmy i elektronicznie nadaje dostęp pozostałym.

Podstawą jest art. 106nb pkt 5 ustawy o VAT i § 5 rozporządzenia w sprawie korzystania z KSeF. Załącznik do rozporządzenia zawiera wzór ZAW-FA(3), który obowiązuje od 1 lutego 2026 r. Ogólnie o pierwszym logowaniu piszemy w artykule logowanie do KSeF, a całą ścieżkę dla spółek – w tekście KSeF dla spółki. Tu rozbieramy sam formularz.

Czy trzeba zgłosić firmę do KSeF?

Ogólnego „zgłoszenia do KSeF” ani rejestracji nie ma – wyjaśniamy to w tekście jak założyć konto w KSeF. ZAW-FA składa tylko część podmiotów:

Kto Czy składa ZAW-FA?
Jednoosobowa działalność Nie. Uprawnienia właścicielskie ma automatycznie. Nie wskaże też w ZAW-FA nikogo, kto zrobi to za nią – musi raz zalogować się sama i nadać dostęp elektronicznie
Spółka, fundacja, stowarzyszenie, JST, grupa VAT z pieczęcią kwalifikowaną z NIP Nie – loguje się pieczęcią
Ten sam podmiot bez pieczęci (np. spółka jawna, sp. z o.o., OSP, szpital) Tak, cel „1. nadanie uprawnień”
Firma zagraniczna z polskim NIP bez pieczęci Tak (FAQ MF, „Uprawnienia i autoryzacja”, pyt. 18)
Przedsiębiorstwo w spadku Tak – podpisuje zarządca sukcesyjny
Organ egzekucyjny Zawsze, nawet z pieczęcią
Samorządowa jednostka budżetowa, urząd gminy, starostwo, członek grupy VAT, oddział spółki Nie – dostęp daje im elektronicznie JST, grupa VAT albo spółka
Osoba fizyczna z podpisem kwalifikowanym bez NIP i PESEL Tak, ale tylko cel „4” – zgłoszenie odcisku palca własnego podpisu

Organizacja pozarządowa nie musi kupować pieczęci – według podręcznika MF dla NGO wybór między pieczęcią a ZAW-FA należy do jej zarządu. Spółka cywilna bez kwalifikowanej pieczęci z własnym NIP też składa ZAW-FA i wskazuje w nim dowolną osobę fizyczną, np. jednego ze wspólników, która potem nadaje dostęp pozostałym (MF, KSeF News „Uprawnienia i autoryzacja”, pyt. 5). Szczegóły: KSeF w spółce cywilnej.

Co wpisać w ZAW-FA(3)?

Wersję papierową wydrukujesz z załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2025 poz. 1815, dostępny w ISAP), a w e-Urzędzie Skarbowym wypełniasz jej odpowiednik interaktywny. Formularz wypełniasz dużymi literami, czarnym lub niebieskim kolorem. Pola ciemne – numer dokumentu i status – wypełnia urząd.

Część Pola Co wpisujesz
Nagłówek 1 i 4 NIP firmy; w polu 4 numer egzemplarza, jeśli składasz kilka formularzy
A 5–6 urząd skarbowy i cel: 1 – nadanie uprawnień, 2 – odebranie ich jednej osobie, 3 – odebranie wszelkich uprawnień, 4 – zgłoszenie odcisku palca podpisu lub pieczęci
B.1 7–8 rodzaj podmiotu i pełna nazwa; organ egzekucyjny zaznacza „podmiot niebędący osobą fizyczną” i „organ egzekucyjny”, a „osoba fizyczna” jest tylko dla celu 4
B.2 9–10 telefon (nieobowiązkowo) i e-mail firmy (obowiązkowo)
C.1 11–18 osoba uprawniona: rodzaj identyfikatora, NIP lub PESEL, nazwisko, pierwsze imię; pola 15–18 (data urodzenia, dokument tożsamości, kraj wydania) tylko dla cudzoziemca bez NIP i PESEL
C.2 19–20 telefon (nieobowiązkowo) i e-mail osoby (obowiązkowo)
D 21 odcisk palca SHA-256, czyli 64 znaki – tylko gdy osoba ma podpis bez NIP i PESEL albo firma pieczęć bez NIP
E 22–37 nazwisko, imię, funkcja i podpis maksymalnie czterech reprezentantów; przy większej liczbie wypełniasz dodatkowy egzemplarz

Przy celu 3 i 4 części C nie wypełniasz. Jeśli wskazana osoba będzie się logować Profilem Zaufanym, mObywatelem albo podpisem zawierającym PESEL, część D zostaje pusta.

Kto podpisuje ZAW-FA?

Podpisują osoby uprawnione do reprezentowania firmy, w składzie wymaganym przez KRS, umowę spółki albo statut. Urzędnik sprawdza przede wszystkim, czy podpisów jest wystarczająco dużo. Zamiast zarządu może podpisać pełnomocnik ogólny (PPO-1) – MF potwierdza to w podręczniku. Kiedy jeszcze przydaje się pełnomocnictwo, wyjaśniamy w artykule upoważnienie i pełnomocnictwo do KSeF.

Osoba wskazana w części C nie musi formularza podpisywać ani należeć do zarządu.

Jak to wygląda w organizacjach, gdzie zarząd działa społecznie, opisujemy w tekstach KSeF dla stowarzyszenia, KGW i OSP oraz wspólnota mieszkaniowa a KSeF.

Gdzie i jak złożyć ZAW-FA?

Zawiadomienie trafia do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla firmy, czyli tego, którego wpisujesz w polu 5.

Kanał Jak Podpis
Papier osobiście w urzędzie albo pocztą odręczne podpisy reprezentantów
e-Urząd Skarbowy Dokumenty → Złóż dokument → Zawiadomienie o nadaniu lub odebraniu uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (ZAW-FA) w imieniu firmy wysyła pełnomocnik ogólny albo użytkownik konta organizacji
e-Doręczenia zawiadomienie jako dokument elektroniczny Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany każdej wymaganej osoby

Jeśli reprezentanci nie mają ani Profilu Zaufanego, ani podpisu kwalifikowanego, zostaje papier.

Krok po kroku

  1. Wybierz osobę i zbierz jej NIP lub PESEL, imię, nazwisko i e-mail.
  2. Jeśli ta osoba ma tylko podpis kwalifikowany bez NIP i PESEL, pobierz jego odcisk palca na ekranie logowania Aplikacji Podatnika (Pobierz odcisk palca) i wpisz go w części D.
  3. Zaznacz cel „1. nadanie uprawnień”, wypełnij części A, B i C.
  4. Zbierz podpisy reprezentantów albo pełnomocnika ogólnego.
  5. Złóż zawiadomienie jednym z trzech kanałów.
  6. Poczekaj na e-mail z potwierdzeniem.
  7. Wskazana osoba loguje się do Aplikacji Podatnika (login.gov.pl albo podpis), jako kontekst podaje NIP firmy i sprawdza zakładkę Moje uprawnienia.
  8. Nadaje dostęp księgowej, pracownikom lub biuru – instrukcje znajdziesz w artykułach uprawnienia w KSeF i uprawnienia dla biura rachunkowego.

Ile trwa wprowadzenie ZAW-FA i jak wygląda potwierdzenie?

MF nie podaje terminu w dniach. Urząd najpierw sprawdza zawiadomienie formalnie, a potem wprowadza je niezwłocznie, w kolejności wpływu. Wysyłka pocztą wydłuża to o czas doręczenia. Przy błędach lub wątpliwościach urzędnik sam kontaktuje się z firmą – dlatego warto podać telefony w polach 9 i 19 (to nasza rada, pola są nieobowiązkowe).

Po wprowadzeniu danych system wysyła automatyczną wiadomość na oba adresy z formularza. Znajdziesz w niej:

  • datę złożenia zawiadomienia i numer wniosku nadany przez system,
  • rodzaj podmiotu i jego NIP,
  • NIP lub PESEL osoby uprawnionej (przy celu 4 tej pozycji nie ma),
  • cel z pola 6 i nazwę urzędu skarbowego.

Dopiero od tej chwili logowanie zadziała. Wcześniej KSeF zgłosi brak uprawnień – zobacz błędy uwierzytelnienia w KSeF.

Co może osoba wskazana w ZAW-FA?

Dostaje zarządzanie uprawnieniami, wystawianie faktur, dostęp do faktur i zarządzanie jednostkami podrzędnymi, a do tego techniczne przeglądanie uprawnień i historii sesji. Wskazana przez organ egzekucyjny ma też operacje egzekucyjne. Loguje się zawsze własnym narzędziem: Profilem Zaufanym, mObywatelem, bankowością elektroniczną, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym.

Najrozsądniej od razu dodać drugą osobę z zarządzaniem uprawnieniami. Jeśli pierwsza odejdzie, druga odbierze jej dostęp elektronicznie – bez nowego zawiadomienia (FAQ MF, „KSeF w Jednostkach Samorządu Terytorialnego”, pyt. 45).

Jak zmienić lub odwołać osobę z ZAW-FA?

Zmiana osoby wymaga dwóch zawiadomień: najpierw z celem 2 dla dotychczasowej osoby, potem z celem 1 dla nowej. Tak stanowi § 5 ust. 3 rozporządzenia i objaśnienie 2 do wzoru. W FAQ MF pisze skrótowo o „nowym ZAW-FA w miejsce dotychczasowej osoby”, ale wzór przewiduje właśnie tę kolejność.

Skutki odebrania:

  • uprawnienia, które ta osoba nadała innym, zostają,
  • znikają uprawnienia, które nadała na odciski palca podpisów,
  • cel 3 kasuje wszystko poza uprawnieniami właścicielskimi – o tym ryzyku piszemy w artykule uprawnienia w KSeF.

Najczęstsze błędy przy ZAW-FA

  • ePUAP zamiast e-Urzędu Skarbowego lub e-Doręczeń. Zawiadomienie nie jest skutecznie doręczone.
  • Dwie osoby w jednym zawiadomieniu albo dwa ZAW-FA naraz. Wskażesz tylko jedną osobę; kolejne dodaje ona sama w KSeF.
  • Za mało podpisów. Przy reprezentacji łącznej podpisują wszyscy wymagani, a przy więcej niż czterech osobach potrzebny jest dodatkowy egzemplarz.
  • Brak e-maila w polu 10 lub 20. To pola obowiązkowe, na nie przychodzi potwierdzenie.
  • Część C przy celu 3 albo 4. W tych przypadkach zostaje pusta.
  • ZAW-FA od JDG dla księgowej. Niepotrzebne – właściciel nadaje uprawnienia elektronicznie.
  • Logowanie przed e-mailem z potwierdzeniem. System jeszcze nie zna osoby z ZAW-FA.
  • Stary wzór. Od 1 lutego 2026 r. obowiązuje ZAW-FA(3).

Najczęstsze pytania

Czy osoba wskazana w ZAW-FA musi być członkiem zarządu?

Nie. Może to być dowolna osoba fizyczna, np. księgowa, dyrektor finansowy albo informatyk, także spoza KRS. Formularz podpisują natomiast osoby uprawnione do reprezentowania firmy albo pełnomocnik ogólny.

Czy ZAW-FA złożone jeszcze w KSeF 1.0 nadal działa?

Tak. MF potwierdza, że uprawnienia nadane na podstawie ZAW-FA działają w KSeF 2.0, w odróżnieniu od uprawnień nadanych wcześniej elektronicznie. Nie musisz składać zawiadomienia drugi raz.

Czy po zmianie e-maila lub telefonu trzeba złożyć nowe ZAW-FA?

Nie. ZAW-FA nie ma trybu aktualizacji – podajesz dane według stanu na dzień złożenia. Dopóki NIP firmy oraz NIP lub PESEL wskazanej osoby się nie zmieniają, pozostałych danych nie poprawiasz.

Czy osoba z ZAW-FA wygeneruje certyfikat KSeF na NIP spółki?

Nie. Osoba wskazana w ZAW-FA wygeneruje certyfikat KSeF tylko na siebie i nie powinna go nikomu przekazywać. Certyfikat na NIP spółki uzyskasz po zalogowaniu się pieczęcią kwalifikowaną spółki.

Źródła

  1. Podręcznik KSeF 2.0 cz. I (MF, sierpień 2026), pkt 2.2–2.3 (odcisk palca podpisu i pieczęci), 3.2.1–3.2.3 (ZAW-FA: forma, pola, potwierdzenie e-mail, zmiana osoby) i 4.3 (przedsiębiorstwo w spadku)
  2. Rozporządzenie MFiG w sprawie korzystania z KSeF, Dz.U. 2025 poz. 1815 ze zm., § 5, § 6 ust. 4–5 i załącznik (wzór ZAW-FA(3) z objaśnieniami)
  3. Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263, art. 106nb pkt 5 i art. 106r pkt 2
  4. FAQ KSeF 2.0 (MF): „Uprawnienia i autoryzacja”, pyt. 11–21 i 36–38; „KSeF w Jednostkach Samorządu Terytorialnego”, pyt. 19–20, 23, 45 i 90
  5. MF, komunikat „Formularz ZAW-FA(3) dostępny w e-US” (10.02.2026)
  6. Podręcznik „KSeF w organizacjach pozarządowych” (MF, luty 2026), pkt 4.1, 5.3 i 11.2

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też