Podstawy i terminy

Jakie faktury nie podlegają KSeF? Lista wyłączeń i kogo KSeF nie dotyczy

W skrócie

KSeF nie obejmuje faktur dla konsumentów, faktur wystawianych przez firmy zagraniczne bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce, faktur w procedurach OSS nieunijnej, IOSS, przewozu okazjonalnego i SME oraz przypadków z rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 1740, np. biletów jednorazowych i opłat za autostradę. Do 31 grudnia 2026 r. poza KSeF mogą też zostać faktury w limicie 10 000 zł i faktury z kas. Zwolnienie z VAT ani forma działalności nie wyłączają z KSeF.

Spis treści
  1. Kogo KSeF nie dotyczy w ogóle?
  2. Wyłączenia z KSeF w jednej tabeli
  3. Faktury dla konsumentów i firm zagranicznych
  4. Procedury szczególne: OSS, IOSS, przewóz okazjonalny i SME
  5. Co wyłącza rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 1740?
  6. Wyjątki tylko do 31 grudnia 2026 r.
  7. Dokumenty, które w ogóle nie są fakturami
  8. Czy fakturę wyłączoną z KSeF możesz wystawić dobrowolnie?

KSeF nie dotyczy przede wszystkim faktur dla konsumentów i faktur wystawianych przez firmy zagraniczne bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce. Pełną listę wyłączeń tworzą art. 106ga ust. 2 ustawy o VAT i rozporządzenie z 7 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1740), a do 31 grudnia 2026 r. dochodzą dwa wyjątki przejściowe: limit 10 000 zł i faktury z kas.

Wszystko, czego nie ma na tej liście, wystawiasz w KSeF – także jako firma zwolniona z VAT, jednoosobowa działalność czy jednostka samorządu. Terminy dla poszczególnych grup znajdziesz w artykule od kiedy KSeF jest obowiązkowy.

Kogo KSeF nie dotyczy w ogóle?

Obowiązek dotyczy podatników, którzy według polskich przepisów muszą wystawiać faktury (Podręcznik KSeF 2.0 cz. II, pkt 1.2). Nie obejmuje więc:

  • osób, które nie są podatnikami – np. konsumenta, który sprzedaje prywatny samochód,
  • podatników, którzy nie wystawiają faktur dla firm – np. sklepu sprzedającego tylko na paragony; przy najmie prywatnym czy działalności nierejestrowanej z fakturami wyłącznie dla konsumentów MF zaznacza, że nie trzeba nawet mieć NIP (cz. II, pkt 1.2.1),
  • firm zagranicznych bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce – nawet zarejestrowanych tu do VAT (FAQ, pyt. 13),
  • małych firm z innych krajów UE, które korzystają w Polsce ze zwolnienia SME (art. 113a).

Na listę nie trafiają natomiast podatnicy zwolnieni z VAT, JDG, rolnicy będący czynnymi podatnikami VAT ani JST (FAQ, pyt. 4, 7 i 10). I jeszcze jedno: nawet jeśli sam nie wystawiasz faktur, jako nabywca z NIP od 1 lutego 2026 r. odbierasz faktury w KSeF.

Wyłączenia z KSeF w jednej tabeli

Faktura KSeF Podstawa
dla konsumenta nieobowiązkowy, można dobrowolnie art. 106ga ust. 2 pkt 4, ust. 4
od firmy bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce nieobowiązkowy, można dobrowolnie art. 106ga ust. 2 pkt 1, ust. 4
od firmy ze stałym miejscem w Polsce, które nie uczestniczy w tej sprzedaży nieobowiązkowy, można dobrowolnie art. 106ga ust. 2 pkt 2, ust. 4
w procedurze OSS nieunijnej, IOSS lub okazjonalnego przewozu drogowego osób wyłączony, nie można dobrowolnie art. 106ga ust. 2 pkt 3
od podatnika z UE w procedurze SME wyłączony art. 106ga ust. 2 pkt 6
przejazd autostradą płatną (faktura o węższym zakresie danych) wyłączony § 2 pkt 1 rozporządzenia
bilet jednorazowy na przewóz osób wyłączony § 2 pkt 2
opłaty trasowe EUROCONTROL wystawiane w imieniu PAŻP wyłączony § 2 pkt 3
zwolnione usługi finansowe i ubezpieczeniowe na fakturze o węższym zakresie danych wyłączony § 2 pkt 4
samofakturowanie, gdy nabywca lub sprzedawca nie używa polskiego NIP wyłączony; przy WDT można dobrowolnie § 2 pkt 5–6, § 3
sprzedaż do 10 000 zł brutto w miesiącu poza KSeF do 31.12.2026 art. 145m
faktura z kasy rejestrującej, paragon z NIP do 450 zł poza KSeF do 31.12.2026 art. 145n

Faktury dla konsumentów i firm zagranicznych

Konsumenci. Faktura dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności nie musi trafiać do KSeF (art. 106ga ust. 2 pkt 4). MF tak samo traktuje fakturę dla przedsiębiorcy, który kupuje na prywatny użytek – to w istocie transakcja B2C (FAQ, „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 8). Możesz ją wystawić w KSeF dobrowolnie, ale klientowi i tak przekazujesz ją np. jako PDF.

Sprzedawcy z zagranicy. Wyłączenie z pkt 1 i 2 dotyczy podatnika, który wystawia fakturę i nie ma w Polsce siedziby ani stałego miejsca działalności – albo ma stałe miejsce, ale nie bierze ono udziału w danej sprzedaży. Czy firma ma w Polsce stałe miejsce działalności, trzeba ocenić w konkretnym przypadku; MF zapowiedziało w tej sprawie wyjaśnienia (FAQ, pyt. 14).

Procedury szczególne: OSS, IOSS, przewóz okazjonalny i SME

Art. 106ga ust. 2 pkt 3 wyłącza faktury dokumentujące czynności rozliczane w trzech procedurach z działu XII ustawy:

  • procedurze nieunijnej OSS (rozdział 7) – usługi świadczone konsumentom w UE przez firmy spoza Unii,
  • szczególnej procedurze dla międzynarodowego okazjonalnego przewozu drogowego osób (rozdział 7a),
  • procedurze importu IOSS (rozdział 9) – sprzedaż na odległość towarów importowanych.

MF uzasadnia to względami technicznymi – w tych procedurach podatnicy posługują się innymi numerami niż NIP – i podkreśla, że takich faktur nie można wystawić w KSeF nawet dobrowolnie (cz. I, pkt 1.2). Procedury unijnej OSS (rozdział 6a) przepis nie wymienia. Faktury w niej dokumentują co do zasady sprzedaż na rzecz osób prywatnych, więc i tak obejmuje je wyłączenie konsumenckie – więcej w artykule o procedurze OSS a KSeF.

Pkt 6 dotyczy podatnika z innego kraju UE, który korzysta w Polsce ze zwolnienia dla małych firm (art. 113a) i posługuje się numerem z kodem EX nadanym w swoim kraju.

Co wyłącza rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 1740?

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 7 grudnia 2025 r., obowiązujące od 1 lutego 2026 r., wydano na podstawie art. 106s ustawy. W § 2 wymienia sześć przypadków:

  1. Autostrady płatne – faktury o węższym zakresie danych wystawiane przez podatników uprawnionych do świadczenia tych usług i podmioty działające w ich imieniu.
  2. Bilety jednorazowe na przewóz osób koleją, transportem samochodowym, statkiem, promem, samolotem lub śmigłowcem. Do takiego biletu nie wystawia się już drugiej faktury. Bilet inny niż jednorazowy, np. okresowy, podlega zwykłym zasadom KSeF (FAQ, pyt. 45).
  3. Opłaty trasowe za kontrolę ruchu lotniczego – miesięczne faktury Centralnego Biura Opłat Trasowych EUROCONTROL wystawiane w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.
  4. Zwolnione usługi finansowe i ubezpieczeniowe z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37–41 (m.in. waluty, ubezpieczenia, kredyty i pożyczki, gwarancje, rachunki, instrumenty finansowe) – gdy dokumentuje je faktura o węższym zakresie danych. MF podaje przykład polis ubezpieczeniowych (FAQ, „KSeF w JST”, pyt. 29). Przykład z praktyki: agent ubezpieczeniowy a KSeF.
  5. Samofakturowanie, gdy nabywca nie jest zidentyfikowany polskim NIP.
  6. Samofakturowanie, gdy sprzedawca nie jest zidentyfikowany polskim NIP.

Według § 3 nabywca z innego kraju UE, który przy WDT wystawia faktury w imieniu polskiego sprzedawcy, może to zrobić w KSeF dobrowolnie (cz. III, pkt 2.5). Jak to działa: samofakturowanie z firmą z UE.

Wyjątki tylko do 31 grudnia 2026 r.

Dwa przepisy epizodyczne pozwalają jeszcze przez kilka tygodni wystawiać faktury poza KSeF:

Od 1 stycznia 2027 r. oba wyjątki znikają – zobacz KSeF w 2027 r..

Dokumenty, które w ogóle nie są fakturami

KSeF dotyczy tylko faktur. Poza systemem zostają (cz. II, pkt 1.1; FAQ, „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 6–7):

  • faktury pro forma, zamówienia,
  • noty obciążeniowe i uznaniowe,
  • faktury wewnętrzne i dowody wewnętrzne,
  • paragony fiskalne,
  • załączniki w formie innej niż ustrukturyzowana, np. PDF czy zdjęcia.

Uwaga na rachunki: jeśli jesteś podatnikiem, także zwolnionym z VAT, czynność dokumentujesz fakturą, a nie rachunkiem – i ta faktura trafia do KSeF (FAQ, „KSeF w JST”, pyt. 12).

Więcej o dwóch takich dokumentach: rachunek a KSeF i faktura wewnętrzna a KSeF.

Dwa szczególne przypadki:

  • Faktura VAT RR – w KSeF dobrowolnie, tylko jeśli rolnik ryczałtowy złoży w systemie oświadczenie i wskaże nabywcę (FAQ, pyt. 12).
  • Awaria całkowita KSeF ogłoszona w mediach – wystawiasz fakturę papierową lub elektroniczną i nie wysyłasz jej do systemu (art. 106ng). Zobacz awaria KSeF i tryb offline.

Czy fakturę wyłączoną z KSeF możesz wystawić dobrowolnie?

Tylko tam, gdzie pozwala na to przepis. Ustawa dopuszcza dobrowolną e-fakturę dla konsumentów i dla zagranicznych sprzedawców z pkt 1–2 (art. 106ga ust. 4). Rozporządzenie – tylko przy samofakturowaniu WDT (§ 3). W procedurach szczególnych dobrowolne wystawienie nie jest możliwe.

Jeśli w firmie masz i sprzedaż objętą KSeF, i wyłączoną bezwarunkowo, MF zaleca dwa równoległe procesy: wystawianie w KSeF tam, gdzie jest obowiązek, i poza KSeF tam, gdzie system jest wykluczony (cz. I, pkt 1.2). Faktury spoza KSeF wydajesz wtedy na papierze albo elektronicznie (art. 106ga ust. 3).

Najczęstsze pytania

Kogo nie dotyczy KSeF?

Obowiązku wystawiania nie mają osoby, które nie są podatnikami, podatnicy wystawiający tylko faktury dla konsumentów albo żadnych faktur, firmy zagraniczne bez siedziby i stałego miejsca działalności w Polsce oraz podatnicy z UE w procedurze SME. Firmy zwolnione z VAT, JDG i JST wystawiają faktury dla firm w KSeF.

Jakie faktury nie podlegają KSeF?

Faktury dla konsumentów, faktury w procedurach OSS nieunijnej, IOSS i okazjonalnego przewozu osób, bilety jednorazowe, faktury za autostradę, opłaty trasowe EUROCONTROL, część faktur za zwolnione usługi finansowe i ubezpieczeniowe oraz samofakturowanie bez polskiego NIP. Do końca 2026 r. także faktury z kas i w limicie 10 000 zł.

Jakie faktury trzeba wystawiać w KSeF?

Wszystkie faktury, które polskie przepisy każą wystawić, jeśli nie obejmuje ich żadne wyłączenie: dla firm krajowych i zagranicznych, dla administracji, a także zaliczkowe, korygujące, uproszczone i VAT marża.

Czy faktury dla zagranicznych firm są wyłączone z KSeF?

Nie. Wyłączenie dotyczy zagranicznych sprzedawców, a nie nabywców. Polski podatnik wystawia fakturę dla firmy z UE lub spoza UE w KSeF i przekazuje ją kontrahentowi w uzgodniony sposób, np. jako PDF z kodem QR.

Czy faktury pro forma i noty trafiają do KSeF?

Nie. Pro forma, noty obciążeniowe i uznaniowe, faktury wewnętrzne i dowody wewnętrzne nie są fakturami w rozumieniu ustawy o VAT, więc wystawiasz je poza KSeF.

Źródła

  1. Ustawa o VAT, tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 1263: art. 106ga ust. 2–4, art. 106gb ust. 4, art. 106ng, art. 113a, art. 145m, art. 145n
  2. Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740), § 2 i § 3
  3. Podręcznik KSeF 2.0 cz. I (MF, 06.08.2026), pkt 1.2, „Wyłączenia z obowiązkowego KSeF” (s. 15–17)
  4. Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.1 (dokumenty poza KSeF) i 1.2–1.2.1 (kto wystawia faktury w KSeF)
  5. Podręcznik KSeF 2.0 cz. III (MF, 06.11.2026), pkt 2.5 (samofakturowanie a wyłączenia z KSeF)
  6. FAQ KSeF 2.0 (MF): „Zasady obowiązywania KSeF i przepisy prawne” pyt. 4, 9–13; „Wystawianie i otrzymywanie faktur” pyt. 5–9 i 45; „KSeF w JST” pyt. 10, 12 i 29

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też