Usługi dla zagranicznej firmy w KSeF: np I, np II i odwrotne obciążenie
Usługi dla zagranicznej firmy opodatkowane w kraju klienta (art. 28b) wystawiasz w KSeF bez polskiego VAT, z oznaczeniem np zamiast stawki. Gdy klient jest podatnikiem z innego kraju UE i sam rozlicza podatek, wybierasz np II (suma w P_13_9) i adnotację odwrotne obciążenie (P_18 = 1). W pozostałych przypadkach, np. dla firmy spoza UE, stosujesz np I (suma w P_13_8).
Spis treści
Usługę dla zagranicznej firmy, opodatkowaną w kraju klienta, wystawiasz w KSeF bez polskiego VAT: w polu P_12 zamiast stawki wpisujesz np II albo np I. np II wybierasz, gdy klient jest podatnikiem z innego kraju UE i to on rozlicza podatek (suma w P_13_9), a np I w pozostałych przypadkach, np. przy usłudze dla firmy z USA czy Szwajcarii (suma w P_13_8).
Do tego dochodzi adnotacja „odwrotne obciążenie” w polu P_18. Przegląd wszystkich transakcji zagranicznych, także sprzedaży towarów, znajdziesz w artykule faktura dla zagranicznego kontrahenta.
Dlaczego usługa dla zagranicznej firmy to „np”, a nie 0% czy „zw”?
Przy usługach dla przedsiębiorców podstawowa reguła to art. 28b ust. 1: miejscem świadczenia jest kraj, w którym usługobiorca ma siedzibę. Gdy klient ma siedzibę w Niemczech, usługa jest opodatkowana w Niemczech, a w Polsce nie podlega opodatkowaniu. Stąd skrót „np”.
To nie jest zwolnienie (zw) – zwolnione są czynności opodatkowane w Polsce, z których przepis zdejmuje podatek. To też nie stawka 0% ani oo. Broszura FA(3) rezerwuje oo dla odwrotnego obciążenia w obrocie krajowym. Gdy transakcja z kontrahentem zagranicznym jest opodatkowana poza Polską, a podatek płaci tam nabywca, właściwe są według MF kody np I i np II, nie oo.
Reguła z art. 28b ma wyjątki, np. usługi związane z nieruchomościami (art. 28e) czy transport osób (art. 28f). Jeśli miejsce świadczenia wypada za granicą na innej podstawie, oznaczasz usługę np I – broszura podaje jako przykład usługi z art. 28e rozliczane poza procedurą OSS.
Oznaczeń np nie używaj do czynności, które w ogóle nie podlegają ustawie o VAT, np. sprzedaży bonu różnego przeznaczenia. MF wyjaśnia w FAQ, że takie pozycje nie powinny być wierszami faktury z kodem np I ani np II.
np I czy np II – jak wybrać?
np II |
np I |
|
|---|---|---|
| Kiedy | usługi z art. 28b na rzecz podatnika VAT z innego państwa UE (lub zidentyfikowanej tam do VAT osoby prawnej), od których podatek płaci usługobiorca – art. 100 ust. 1 pkt 4 | pozostałe dostawy towarów i usługi poza Polską, z wyłączeniem np II i OSS |
| Pole sumy | P_13_9 |
P_13_8 |
| Typowy klient | firma z Niemiec, Czech, Francji | firma z USA, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii |
| Dane klienta | KodUE + NrVatUE |
NrID (opcjonalnie z KodKraju) albo BrakID = 1 |
| Twój prefiks PL | PrefiksPodatnika = PL |
niewymagany |
Adnotacja P_18 |
1 |
zależy od przepisów kraju klienta |
| Informacja VAT-UE | tak | nie |
np II ma węższy zakres, niż się wydaje. Art. 100 ust. 1 pkt 4 obejmuje tylko usługi, które w kraju klienta nie są zwolnione ani objęte stawką 0%, i tylko te, od których podatek płaci usługobiorca. Płaci go wtedy, gdy w kraju klienta nie masz siedziby, a twoje ewentualne stałe miejsce prowadzenia działalności w tym kraju nie bierze udziału w usłudze (art. 100 ust. 10). Usługa z art. 28b, która w Niemczech jest zwolniona, trafia więc do np I.
W Aplikacji Podatnika KSeF oba kody mają opisowe nazwy: np I to „np z wyłączeniem art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy”, a np II – „np na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy”.
Odwrotne obciążenie i pole P_18 – kiedy wpisać 1?
Wyrazy „odwrotne obciążenie” są obowiązkowe, gdy VAT albo podobny podatek od danej dostawy lub usługi ma rozliczyć nabywca (art. 106e ust. 1 pkt 18). W FA(3) odpowiada za to pole P_18: 1 – adnotacja występuje, 2 – nie występuje. Pole wypełniasz zawsze.
np II– rozliczenie podatku przez usługobiorcę to element samej definicji z art. 100 ust. 1 pkt 4, więcP_18=1.np I– decydują przepisy kraju, w którym usługa jest opodatkowana. Jeśli tam podatek rozlicza klient, wpisujesz1. Jeśli nie, na przykład dlatego, że kraj klienta nie ma takiego podatku, wpisujesz2.
Przy P_18 = 1 adnotacja musi się znaleźć także na fakturze przekazanej klientowi poza KSeF. Przy 2 nie musisz pisać, że faktury tej adnotacji nie zawiera (cz. II, pkt 1.6.5). Niezależnie od P_18 wypełniasz P_18A – adnotację o mechanizmie podzielonej płatności, która ma własne warunki.
Jak wpisać dane zagranicznego klienta w FA(3)?
Klient z UE (np II). Kod kraju wpisujesz w KodUE, a numer VAT bez prefiksu w NrVatUE. Siebie podajesz z prefiksem: PL w Podmiot1/PrefiksPodatnika, a w NIP same cyfry. Wynika to z art. 106e ust. 1 pkt 24 i art. 97 ust. 10 pkt 3 ustawy oraz z pkt 2.1.2–2.1.3 podręcznika MF.
Klient spoza UE (np I). Identyfikator podatkowy nie jest obowiązkowy – wystarczy BrakID = 1 (cz. II, pkt 2.1.5). Jeśli go podajesz, wpisujesz go w NrID, a kraj opcjonalnie w KodKraju, bez łączenia ich w jednym polu. Broszura FA(3) ilustruje to usługą tłumaczeniową dla firmy ze Szwajcarii: numer w NrID, CH w KodKraju. Więcej o BrakID w tekście faktura bez NIP w KSeF.
Polskiego NIP nie wpisuj w NrVatUE ani w NrID. Służy do tego wyłącznie pole NIP.
Przykładowy fragment faktury za usługę np II dla niemieckiej firmy (dane fikcyjne, część adnotacji pominięta):
<Fa>
<KodWaluty>EUR</KodWaluty>
<P_1>2026-11-16</P_1>
<P_2>FV/118/11/2026</P_2>
<P_6>2026-10-31</P_6>
<P_13_9>2500</P_13_9>
<P_15>2500</P_15>
<Adnotacje>
<P_16>2</P_16>
<P_17>2</P_17>
<P_18>1</P_18>
<P_18A>2</P_18A>
...
</Adnotacje>
<RodzajFaktury>VAT</RodzajFaktury>
<FaWiersz>
<NrWierszaFa>1</NrWierszaFa>
<P_7>Wdrożenie sklepu internetowego</P_7>
<P_8A>usł.</P_8A>
<P_8B>1</P_8B>
<P_9A>2500</P_9A>
<P_11>2500</P_11>
<P_12>np II</P_12>
</FaWiersz>
</Fa>
Przy usłudze dla firmy spoza UE zmieniasz P_13_9 na P_13_8, w wierszu wpisujesz np I, a wartość P_18 ustalasz według przepisów kraju klienta.
Czy taka faktura trafia do KSeF i do kiedy ją wystawić?
Tak. Polskie przepisy o fakturach obejmują usługi z miejscem świadczenia w innym kraju UE, gdy podatek rozlicza nabywca, oraz wszystkie usługi z miejscem świadczenia poza UE (art. 106a pkt 2). Jeśli masz obowiązek KSeF, wystawiasz je w systemie. Wyjątek: gdy usługa jest opodatkowana w innym kraju UE, a podatek rozliczasz tam ty, polskie przepisy o fakturach tego przypadku nie obejmują.
- Termin – najpóźniej 15. dnia miesiąca po miesiącu wykonania usługi (art. 106i ust. 1).
- Zaliczka – przy tych usługach dokumentujesz ją fakturą (art. 106b ust. 1 pkt 4), chyba że zaliczka i usługa przypadają w tym samym miesiącu. Pola
P_13_8iP_13_9przyjmują wartość zaliczki; zasady opisujemy w tekście faktura zaliczkowa w KSeF. - Doręczenie – gdy miejsce świadczenia jest za granicą, udostępniasz fakturę klientowi w uzgodniony sposób (art. 106gb ust. 4 pkt 1), np. jako PDF z kodem QR. Może być po angielsku – zobacz faktura po angielsku w KSeF.
- VAT-UE – usługi
np IIwykazujesz w informacji podsumowującej do 25. dnia miesiąca po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 100 ust. 3). Ten moment ustalasz według art. 19a ust. 1–3 i 8 (art. 100 ust. 11).
Do 31 grudnia 2026 r. możesz jeszcze wystawić fakturę poza KSeF, o ile sprzedaż brutto fakturowana w ten sposób w danym miesiącu zmieści się w 10 000 zł (art. 145m). Jak liczyć ten limit, wyjaśniamy w tekście limit 10 tys. zł w KSeF.
Usługa czy towar – kiedy np, a kiedy 0 WDT lub 0 EX?
Kody np dotyczą transakcji, które w ogóle nie są opodatkowane w Polsce. Towar wysyłany z Polski do firmy z UE to wewnątrzwspólnotowa dostawa ze stawką 0 WDT (faktura WDT w KSeF), a towar wywożony poza UE to eksport ze stawką 0 EX (faktura eksportowa w KSeF). „Eksport usług” w potocznym znaczeniu to nie 0 EX, tylko np I albo np II – kod 0 EX dotyczy wyłącznie towarów.
np I może dotyczyć też towarów – np. dostawy z montażem za granicą, której miejscem jest kraj montażu (art. 22 ust. 1 pkt 2). Usługi dla zagranicznych konsumentów rozliczane w procedurze OSS są wyłączone z np I; czy ich faktury trafiają do KSeF, wyjaśniamy w tekście procedura OSS a KSeF.
Najczęstsze pytania
Czym różni się np I od np II w KSeF?
np II oznacza usługi objęte art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT: świadczone na rzecz podatnika z innego kraju UE (miejsce świadczenia według art. 28b), od których podatek płaci on sam. Ich sumę wpisujesz w P_13_9. np I obejmuje pozostałe dostawy i usługi poza Polską, z wyłączeniem np II i procedury OSS, np. usługi dla firmy spoza UE. Ich suma trafia do P_13_8.
Jak wystawić w KSeF fakturę zagraniczną bez VAT?
Wystawiasz ją jak zwykłą fakturę, ale w polu P_12 każdego wiersza wybierasz np I albo np II, a sumę wpisujesz w P_13_8 lub P_13_9. Nie używasz oznaczeń zw ani oo i nie wypełniasz pól z kwotą podatku.
Czy przy np II zaznaczam odwrotne obciążenie?
Tak. Przy usługach z art. 100 ust. 1 pkt 4 podatek rozlicza usługobiorca, więc w P_18 wpisujesz 1. Adnotacja odwrotne obciążenie musi być też widoczna na fakturze przekazanej klientowi poza KSeF.
Czy faktura za usługę dla zagranicznej firmy musi trafić do KSeF?
Tak, jeśli masz obowiązek KSeF. Polskie przepisy o fakturach obejmują usługi opodatkowane w innym kraju UE, gdy podatek rozlicza nabywca, oraz usługi opodatkowane poza UE (art. 106a pkt 2). Klientowi przekazujesz fakturę poza KSeF, z kodem QR.
Czy usługi np II wykazuję w informacji VAT-UE?
Tak. Informacja podsumowująca obejmuje usługi z art. 28b dla podatników z innych krajów UE, od których podatek rozlicza usługobiorca (art. 100 ust. 1 pkt 4). Usługi oznaczone np I z definicji do tej grupy nie należą.
Źródła
- Broszura informacyjna struktury FA(3) (MF) – PrefiksPodatnika (s. 11), Podmiot2/DaneIdentyfikacyjne (s. 18–20), P_13_8 i P_13_9 (s. 51–52), P_18 (s. 55), P_12 (s. 92), uwaga o oznaczeniach oo, np I i np II (s. 138)
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 28b, art. 97 ust. 10 pkt 3, art. 100 ust. 1 pkt 4, ust. 3, 10 i 11, art. 106a pkt 2, art. 106b ust. 1 pkt 4, art. 106e ust. 1 pkt 18 i 24, art. 106gb ust. 4, art. 106i ust. 1
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.6.5 (adnotacje na fakturze poza KSeF), 2.1.2–2.1.5 i 5.3.1
- Pytania i odpowiedzi KSeF 2.0 (MF) – „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 36; „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”, pyt. 15
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 5.2.1.2.1 i 5.2.1.2.5
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.