Faktura zaliczkowa w KSeF: jak ją wystawić i rozliczyć
Zaliczkę otrzymaną przed dostawą dokumentujesz w KSeF fakturą z oznaczeniem ZAL – najpóźniej 15. dnia miesiąca po miesiącu, w którym dostałeś pieniądze. Zamiast pozycji faktury wypełniasz dane zamówienia, a w P_15 wpisujesz kwotę zaliczki. Po dostawie wystawiasz fakturę rozliczającą ROZ z numerami KSeF faktur zaliczkowych.
Spis treści
- Kiedy wystawić fakturę zaliczkową w KSeF?
- Jakie pola FA(3) wypełnić w fakturze zaliczkowej?
- Kilka zaliczek na jednej fakturze lub kilka faktur zaliczkowych
- Faktura rozliczająca ROZ – co musi zawierać?
- Zaliczka i dostawa w tym samym miesiącu
- Zapłata 100% z góry – faktura końcowa „zerowa”
- Zaliczka w walucie obcej
- Korekta faktury zaliczkowej i rozliczającej
Fakturę zaliczkową wystawiasz w KSeF tak jak każdą inną fakturę ustrukturyzowaną, z oznaczeniem ZAL w polu RodzajFaktury – najpóźniej 15. dnia miesiąca po miesiącu, w którym otrzymałeś zaliczkę. Po dostawie towaru lub wykonaniu usługi wystawiasz fakturę rozliczającą ROZ, w której podajesz numery KSeF wcześniejszych faktur zaliczkowych.
Poniżej znajdziesz terminy, pola struktury FA(3), przykład XML i najczęstsze sytuacje: kilka zaliczek, zapłatę 100% z góry, walutę obcą i korekty.
Kiedy wystawić fakturę zaliczkową w KSeF?
Proforma nie zastępuje faktury zaliczkowej i nie trafia do KSeF – różnice opisujemy w tekście faktura proforma a KSeF.
Obowiązek wynika z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT: dokumentujesz fakturą otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi. Obowiązek podatkowy od zaliczki powstaje w dniu jej otrzymania, w odniesieniu do otrzymanej kwoty (art. 19a ust. 8).
| Sytuacja | Zasada |
|---|---|
| Termin wystawienia | najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu otrzymania zaliczki (art. 106i ust. 2) |
| Najwcześniejszy termin | 60. dzień przed otrzymaniem zapłaty (art. 106i ust. 7 pkt 2) |
| Zaliczka i dostawa w tym samym miesiącu | faktura zaliczkowa nieobowiązkowa (art. 106b ust. 1a), patrz niżej |
| Zaliczka na WDT | brak obowiązku faktury (art. 106b ust. 1 pkt 4 lit. a) |
| Najem, media i inne czynności z art. 19a ust. 5 pkt 4 | brak obowiązku faktury zaliczkowej (art. 106b ust. 1 pkt 4 lit. b) |
Pamiętaj, że w trybie online datą wystawienia faktury jest dzień jej przesłania do KSeF. Do 31 grudnia 2026 r. część firm może jeszcze wystawiać faktury poza KSeF w ramach miesięcznego limitu 10 000 zł brutto (art. 145m) – szczegóły w tekście od kiedy KSeF jest obowiązkowy.
Jakie pola FA(3) wypełnić w fakturze zaliczkowej?
Faktura zaliczkowa nie ma zwykłych pozycji. Zamiast elementu FaWiersz wypełniasz dane zamówienia lub umowy (art. 106f ust. 1 pkt 4).
| Pole lub element | Co wpisujesz |
|---|---|
RodzajFaktury |
ZAL |
P_6 |
data otrzymania zaliczki, jeśli jest inna niż data wystawienia |
P_13_x, P_14_x, P_14_xW |
podstawa i podatek liczone od zaliczki, w podziale na stawki |
P_15 |
kwota otrzymanej zaliczki |
Zamowienie / WartoscZamowienia |
wartość całego zamówienia brutto (suma P_11NettoZ i P_11VatZ) |
ZamowienieWiersz |
pozycje zamówienia: P_7Z, P_8AZ, P_8BZ, P_9AZ, P_11NettoZ, P_11VatZ, P_12Z |
FaWiersz |
pomijasz |
Podatek od zaliczki liczysz „od brutto” według wzoru z art. 106f ust. 1 pkt 3: kwota zaliczki × stawka ÷ (100 + stawka). Przy zaliczce 10 000 zł i stawce 23% podatek wynosi 1 869,92 zł, a podstawa 8 130,08 zł.
Przykład: zamówienie na 10 regałów po 3 000 zł netto (36 900 zł brutto), zaliczka 10 000 zł wpłynęła 10 lipca 2026 r., faktura poszła do KSeF 14 lipca. Fragment elementu Fa:
<Fa>
<KodWaluty>PLN</KodWaluty>
<P_1>2026-07-14</P_1>
<P_2>FZ/7/07/2026</P_2>
<P_6>2026-07-10</P_6>
<P_13_1>8130.08</P_13_1>
<P_14_1>1869.92</P_14_1>
<P_15>10000</P_15>
<Adnotacje>...</Adnotacje>
<RodzajFaktury>ZAL</RodzajFaktury>
<Zamowienie>
<WartoscZamowienia>36900</WartoscZamowienia>
<ZamowienieWiersz>
<NrWierszaZam>1</NrWierszaZam>
<P_7Z>Regał magazynowy</P_7Z>
<P_8AZ>szt.</P_8AZ>
<P_8BZ>10</P_8BZ>
<P_9AZ>3000</P_9AZ>
<P_11NettoZ>30000</P_11NettoZ>
<P_11VatZ>6900</P_11VatZ>
<P_12Z>23</P_12Z>
</ZamowienieWiersz>
</Zamowienie>
</Fa>
Kilka zaliczek na jednej fakturze lub kilka faktur zaliczkowych
Jedną fakturą możesz udokumentować kilka zaliczek. Wtedy dla każdej wypełniasz element ZaliczkaCzesciowa (maksymalnie 31 razy): datę wpłaty w P_6Z, kwotę w P_15Z i opcjonalnie kurs waluty w KursWalutyZW. Pole P_15 to suma wszystkich P_15Z.
Jeśli wystawiłeś kilka faktur zaliczkowych, które łącznie obejmują całą zapłatę, ostatnia z nich (nadal typu ZAL) musi zawierać numery KSeF poprzednich faktur zaliczkowych (art. 106f ust. 4). Podajesz je w elemencie FakturaZaliczkowa.
Faktura rozliczająca ROZ – co musi zawierać?
Po dostawie lub wykonaniu usługi wystawiasz fakturę rozliczającą (art. 106f ust. 3). W FA(3):
RodzajFaktury=ROZ,FaWierszzawiera pełne wartości przedmiotu transakcji,P_13_xiP_14_xdotyczą tylko kwoty pozostałej do zapłaty – sumę wartości pomniejszasz o zaliczki, a podatek o podatek z faktur zaliczkowych,P_15= kwota pozostała do zapłaty,- element
Zamowieniepomijasz, - w
FakturaZaliczkowa(do 100 wystąpień) wskazujesz każdą fakturę zaliczkową.
Faktura zaliczkowa wystawiona w KSeF trafia do pola NrKSeFFaZaliczkowej. Jeśli była wystawiona poza KSeF (np. w 2025 r. albo w ramach limitu 10 000 zł), wpisujesz NrKSeFZN = 1 i jej numer w NrFaZaliczkowej. Gdzie szukać numeru, wyjaśniamy w tekście numer KSeF.
Ciąg dalszy przykładu – dostawa regałów w listopadzie 2026 r.:
<Fa>
<KodWaluty>PLN</KodWaluty>
<P_1>2026-11-16</P_1>
<P_2>FV/52/11/2026</P_2>
<P_6>2026-11-13</P_6>
<P_13_1>21869.92</P_13_1>
<P_14_1>5030.08</P_14_1>
<P_15>26900</P_15>
<Adnotacje>...</Adnotacje>
<RodzajFaktury>ROZ</RodzajFaktury>
<FakturaZaliczkowa>
<NrKSeFFaZaliczkowej>9999999999-20260714-D5FB0C9ED490-9A</NrKSeFFaZaliczkowej>
</FakturaZaliczkowa>
<FaWiersz>
<NrWierszaFa>1</NrWierszaFa>
<P_7>Regał magazynowy</P_7>
<P_8A>szt.</P_8A>
<P_8B>10</P_8B>
<P_9A>3000</P_9A>
<P_11>30000</P_11>
<P_12>23</P_12>
</FaWiersz>
</Fa>
Wiersz pokazuje całe 30 000 zł netto, ale podsumowanie obejmuje tylko 26 900 zł brutto, które nabywca ma jeszcze zapłacić (36 900 zł minus 10 000 zł zaliczki). Numer KSeF w przykładzie jest fikcyjny.
Zaliczka i dostawa w tym samym miesiącu
Jeśli zaliczkę i dostawę dzieli ten sam miesiąc, nie musisz wystawiać osobnej faktury zaliczkowej (art. 106b ust. 1a). Wystawiasz jedną fakturę po dostawie z dodatkowymi danymi o zaliczce (art. 106e ust. 1a). MF wskazuje, że taka faktura ma oznaczenie ROZ, a datę i kwotę zaliczki podajesz w ZaliczkaCzesciowa (P_6Z, P_15Z). Różnica między P_15 a sumą P_15Z to kwota zapłacona ponad zaliczki.
To uproszczenie nie działa, gdy termin wystawienia faktury wynika z art. 106i ust. 3–8 (art. 106b ust. 1b) – np. przy usługach budowlanych i budowlano-montażowych.
Zapłata 100% z góry – faktura końcowa „zerowa”
Jeśli dostałeś całą zapłatę i udokumentowałeś ją fakturą zaliczkową, po dostawie nie musisz wystawiać faktury rozliczającej (Podręcznik cz. II, pkt 2.8). Możesz ją jednak wystawić jako dodatkowy dowód sprzedaży. Wtedy:
RodzajFaktury=ROZ,P_15=0(podatek jest „wyzerowany”),FakturaZaliczkowa– numer KSeF faktury zaliczkowej (alboNrKSeFZNi numer, gdy była poza KSeF),FaWierszz pełnymi wartościami, bez elementuZamowienie.
Zaliczka w walucie obcej
Kwoty na fakturze podajesz w walucie z pola KodWaluty, a tylko podatek przeliczasz na złote w P_14_xW (art. 106e ust. 11). Kurs dla faktury zaliczkowej wpisujesz w KursWalutyZ (wspólny dla faktury) albo w ZaliczkaCzesciowa/KursWalutyZW (osobno dla każdej zaliczki). Oba pola przyjmują do 6 miejsc po kropce.
Obowiązek podatkowy powstaje w dniu otrzymania zaliczki, więc co do zasady stosujesz średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed tym dniem (art. 31a ust. 1). Jeśli fakturę wystawiasz przed otrzymaniem zapłaty, bierzesz kurs z ostatniego dnia roboczego przed wystawieniem faktury (art. 31a ust. 2). Więcej o fakturach walutowych piszemy w artykule faktura dla zagranicznego kontrahenta.
Korekta faktury zaliczkowej i rozliczającej
Faktury zaliczkowej nie zmienisz po wysłaniu – korygujesz ją fakturą typu KOR_ZAL, a fakturę rozliczającą fakturą KOR_ROZ. Korekta jest potrzebna m.in. wtedy, gdy zwracasz nabywcy zaliczkę (art. 106j ust. 1 pkt 4) albo pomyliłeś kwotę.
| Pole | W korekcie |
|---|---|
RodzajFaktury |
KOR_ZAL lub KOR_ROZ |
DaneFaKorygowanej |
dane i numer KSeF korygowanej faktury |
P_15ZK |
kwota zapłaty przed korektą (KOR_ZAL) lub kwota pozostała do zapłaty przed korektą (KOR_ROZ) |
KursWalutyZK |
kurs przed korektą – przy korekcie zaliczkowej w walucie |
P_15 i P_13_x |
różnica w stosunku do faktury korygowanej |
WartoscZamowienia |
prawidłowa wartość zamówienia po korekcie |
Ogólne zasady korekt – różnice, kolejne korekty, błędne dane nabywcy – opisujemy w artykule faktura korygująca w KSeF.
Najczęstsze pytania
Do kiedy wystawić fakturę zaliczkową w KSeF?
Najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymałeś zaliczkę (art. 106i ust. 2 ustawy o VAT). Najwcześniej 60. dnia przed jej otrzymaniem (art. 106i ust. 7 pkt 2).
Czy muszę wystawić fakturę zaliczkową, gdy zaliczka i dostawa są w tym samym miesiącu?
Nie musisz (art. 106b ust. 1a). Wystawiasz wtedy jedną fakturę po dostawie, oznaczoną w KSeF jako ROZ, z danymi zaliczki w elemencie ZaliczkaCzesciowa. Zwolnienie nie dotyczy m.in. usług budowlanych, dla których terminy wynikają z art. 106i ust. 3.
Czy przy zapłacie 100% z góry trzeba wystawić fakturę końcową?
Nie ma takiego obowiązku. Jeśli chcesz ją wystawić, oznaczasz ją jako ROZ, w P_15 wpisujesz 0, a w FakturaZaliczkowa podajesz numer KSeF faktury zaliczkowej.
Czy zaliczkę na WDT dokumentuje się fakturą w KSeF?
Nie. Zaliczki na wewnątrzwspólnotową dostawę towarów są wyłączone z obowiązku wystawienia faktury (art. 106b ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o VAT).
Jak oznaczyć korektę faktury zaliczkowej?
W polu RodzajFaktury wpisujesz KOR_ZAL. Korektę faktury rozliczającej oznaczasz KOR_ROZ.
Źródła
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 2.5–2.8, 2.13.1, 2.13.5, 2.14 oraz 4.1.1–4.1.2
- Broszura informacyjna struktury FA(3) (MF) – opisy pól RodzajFaktury (s. 53–54), ZaliczkaCzesciowa (s. 77–80), FakturaZaliczkowa (s. 85–86), Zamowienie (s. 134–138)
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 19a ust. 8, art. 31a, art. 106b ust. 1 pkt 4 i ust. 1a–1b, art. 106f, art. 106i ust. 2 i 7
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 5.2.1.2.2–5.2.1.2.3
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.