Faktura VAT RR a KSeF: kiedy trafia do systemu, co robi rolnik ryczałtowy i jak wygląda FA_RR
Faktury VAT RR można wystawiać w KSeF od 1 kwietnia 2026 r., ale tylko za zgodą rolnika: rolnik ryczałtowy z NIP loguje się, wskazuje nabywcę jako uprawnionego i składa przy tym oświadczenie o swoim statusie. Od tej chwili, aż do odwołania, nabywca musi wystawiać mu faktury VAT RR w KSeF w strukturze FA_RR(1), bez podpisów. Bez wskazania – a zawsze przy rolniku bez NIP – faktura VAT RR powstaje poza KSeF.
Spis treści
- Kto wystawia fakturę VAT RR i w jakim terminie?
- Czy faktura VAT RR musi być w KSeF?
- Rolnik ryczałtowy a KSeF – co musi zrobić rolnik?
- Jak nabywca wystawia fakturę VAT RR w KSeF?
- Czym struktura FA_RR(1) różni się od FA(3)?
- Jak skorygować fakturę VAT RR w KSeF?
- Kiedy odliczysz zwrot i jak zapłacić rolnikowi?
- Jak rolnik odbiera i przechowuje faktury VAT RR?
Fakturę VAT RR wystawisz w KSeF tylko wtedy, gdy rolnik ryczałtowy, od którego kupujesz, sam tego zechce. Musi mieć NIP, zalogować się do KSeF, wskazać cię jako uprawnionego i złożyć tam oświadczenie o statusie rolnika ryczałtowego. Od tej chwili, do odwołania, wystawiasz mu faktury VAT RR w KSeF obowiązkowo, w osobnej strukturze FA_RR(1). Bez wskazania zostajesz przy fakturze poza KSeF.
Ta możliwość działa od 1 kwietnia 2026 r., a nie od 1 lutego jak zwykłe faktury (art. 17c ustawy z 16 czerwca 2023 r., dodany ustawą z 5 sierpnia 2025 r.). Tekst jest dla skupów, mleczarni, przetwórni i zakładów mięsnych oraz dla samych rolników. Jeśli to rolnik kupuje od ciebie nawóz czy olej napędowy, przeczytaj tekst sprzedaż dla rolnika ryczałtowego a KSeF.
Kto wystawia fakturę VAT RR i w jakim terminie?
Ogólny przewodnik po KSeF dla rolników – VAT-owców i ryczałtowców – znajdziesz w tekście KSeF dla rolnika.
Nabywca. Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, który kupuje produkty rolne od rolnika ryczałtowego, dokumentuje zakup fakturą VAT RR (art. 116 ust. 1). Te same zasady dotyczą usług rolniczych (art. 118). Rolnik ryczałtowy jest bowiem zwolniony z wystawiania faktur (art. 117 pkt 1). Nabywca dolicza mu zryczałtowany zwrot podatku – obecnie 7% (art. 115 ust. 2 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 3) – a potem odlicza tę kwotę jak VAT naliczony (art. 86 ust. 2 pkt 3).
Przykład: skup kupuje 12 ton jabłek po 1,20 zł/kg. Wartość bez zwrotu to 14 400 zł, zryczałtowany zwrot 7% to 1 008 zł, a należność ogółem to 15 408 zł.
Fakturę VAT RR wystawiasz najpóźniej 7. dnia od dnia nabycia (art. 116 ust. 5b). Przy umowie o dostawy ciągłe trwające dłużej niż miesiąc – do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostaw (ust. 5c).
Czy faktura VAT RR musi być w KSeF?
To zależy od rolnika, nie od ciebie. MF podkreśla, że dobrowolność odnosi się do woli rolnika ryczałtowego: może, ale nie musi wskazać nabywcy (Podręcznik KSeF 2.0 cz. III, pkt 9.1; FAQ, „Zasady obowiązywania KSeF i przepisy prawne”, pyt. 12). Gdy wskaże, wystawianie w KSeF staje się dla nabywcy obowiązkiem (art. 116 ust. 3i).
| Sytuacja rolnika | Faktura VAT RR w KSeF? | Jak rolnik ją dostaje |
|---|---|---|
| ma NIP i wskazał cię w KSeF | tak – obowiązkowo, do odwołania wskazania | w KSeF; poza KSeF jako wydruk lub PDF z kodem QR |
| ma NIP, ale cię nie wskazał | nie | papier w dwóch egzemplarzach z podpisami albo plik z kwalifikowanymi podpisami obu stron, jeśli rolnik się zgodzi (art. 116 ust. 1, ust. 2 pkt 13, ust. 3a) |
| ma tylko PESEL | nie – nie zaloguje się do KSeF | jak wyżej, z jego numerem PESEL (art. 116 ust. 2 pkt 2) |
| odwołał wskazanie | nie, od chwili odwołania | jak wyżej |
| trwa awaria lub niedostępność KSeF ogłoszona przez MF | nie musisz (art. 116 ust. 3j) | poza KSeF |
| zrezygnował ze zwolnienia i jest czynnym podatnikiem VAT | faktury VAT RR już nie wystawiasz | rolnik sam wystawia ci fakturę FA(3) w KSeF (FAQ, pyt. 7) |
Nie wyślesz faktury VAT RR do KSeF bez wskazania. Aplikacja Podatnika sprawdza przy wysyłce uprawnienie podmiotowe i blokuje fakturę, jeśli dostawca go nie udzielił (podręcznik Aplikacji, pkt 5.2.2.6).
Rolnik ryczałtowy a KSeF – co musi zrobić rolnik?
- Mieć NIP. To bezwzględny warunek logowania i wskazania nabywcy (cz. III, pkt 9.2.1).
- Zalogować się w kontekście swojego NIP, np. przez login.gov.pl (mObywatel, Profil Zaufany, bankowość) albo podpisem kwalifikowanym – zobacz jak zalogować się do KSeF. Uprawnienia właścicielskie ma automatycznie, ZAW-FA nie składa.
- Wybrać Uprawnienia → Nadaj uprawnienie i rodzaj „Podmiotowi do wystawiania faktur VAT RR”.
- Wpisać NIP i pełną nazwę nabywcy oraz zaznaczyć oświadczenie: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług” (podręcznik Aplikacji, pkt 5.5.2.6).
- Kliknąć „Nadaj uprawnienia”, a po chwili „Odśwież”.
Oświadczenie z art. 116 ust. 3 rolnik składa właśnie w tej chwili – w momencie wskazania nabywcy (ust. 3h). Struktura FA_RR(1) nie ma więc pola na oświadczenie. Uprawnienie jest jedno i obejmuje faktury VAT RR oraz VAT RR KOREKTA – nie da się dać tylko jednego z nich (cz. III, pkt 9.2). Rolnik może też upoważnić kogoś do zarządzania uprawnieniami, np. dorosłe dziecko, i to ono wskaże skupy.
Wskazanie rolnik odwołuje w tym samym miejscu: Zarządzaj uprawnieniami → Nadane uprawnienia podmiotowe, zaznacza skup i klika „Odbierz uprawnienie” (podręcznik Aplikacji, pkt 5.5.3.5 i 5.5.3.10). Skup widzi otrzymane wskazania na liście „Otrzymane uprawnienia podmiotowe”.
Jak nabywca wystawia fakturę VAT RR w KSeF?
Skup loguje się we własnym kontekście. W Aplikacji Podatnika na liście faktur jest osobny przycisk „Wystaw fakturę RR” (podręcznik Aplikacji, pkt 5.3.1 i 5.2.2). Możesz też korzystać z programu połączonego z API KSeF. Pracownicy i biuro rachunkowe nie potrzebują osobnego uprawnienia: zwykłe uprawnienie do wystawiania faktur w twoim imieniu obejmuje też faktury VAT RR od rolników, którzy cię wskazali (cz. III, pkt 9.2.1–9.2.2).
Masz dwa tryby (cz. III, pkt 9.3.1):
- online – fakturę wysyłasz w dniu, który wpisałeś w
P_4B; datą wystawienia jest data przesłania do KSeF (art. 116 ust. 3b w zw. z art. 106na), - offline24 – wysyłasz najpóźniej następnego dnia roboczego; datą wystawienia jest data z
P_4B(ust. 3c i 3e). Fakturę wysłaną później niż data zP_4Bsystem i tak traktuje jak offline24 (ust. 3g).
W obu trybach za datę otrzymania faktury przez rolnika uznaje się dzień przydzielenia jej numeru KSeF (ust. 3f; cz. III, przykłady 29 i 30).
Czym struktura FA_RR(1) różni się od FA(3)?
Faktury VAT RR nie wystawisz w FA(3). MF opublikowało osobny wzór FA_RR(1) w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych (nr 2026/03/06/14189).
| Element | FA(3) | FA_RR(1) |
|---|---|---|
Podmiot1 |
sprzedawca, który zwykle wystawia fakturę | dostawca – rolnik ryczałtowy, który faktury nie wystawia |
Podmiot2 |
nabywca | nabywca, a zarazem wystawca |
| identyfikator stron | NIP, numer VAT UE, inny albo BrakID |
tylko NIP – BrakID występuje jedynie w Podmiot3 |
RodzajFaktury |
m.in. VAT, KOR, ZAL, ROZ | tylko VAT_RR i KOR_VAT_RR – nie ma faktury zaliczkowej |
| stawka w wierszu | stawka VAT | stawka zwrotu w P_9: 6.5 albo 7 |
| kwoty | P_13_x i P_14_x oraz P_15 |
P_11_1 (wartość bez zwrotu), P_11_2 (zwrot), P_12_1 (należność ogółem), P_12_2 (należność słownie) |
| daty i numer | P_1, P_2 |
P_4A (data nabycia), P_4B (data wystawienia), P_4C (numer kolejny) |
TypKorekty |
1–3 | 1–4, gdzie 4 to korekta w dacie zwrotu należności |
| rozliczenia | Platnosc |
dodatkowo DokumentZaplaty (zapłata lub zaliczka) i Rozliczenie (np. potrącenie raty pożyczki) |
Zaliczkę wypłaconą rolnikowi przed dostawą wykazujesz w DokumentZaplaty, a nie na osobnej fakturze zaliczkowej (broszura FA_RR(1), opis pola RodzajFaktury). Nie myl też numeru z P_4C z numerem KSeF – pierwszy nadajesz ty, drugi system.
Jak skorygować fakturę VAT RR w KSeF?
Fakturę VAT RR KOREKTA wystawiasz, gdy po wystawieniu faktury zmieniła się wartość lub kwota zwrotu, oddałeś rolnikowi produkty, rolnik zwrócił ci całość lub część zaliczki albo znalazłeś pomyłkę w dowolnej pozycji (art. 116 ust. 5d). Termin jest ten sam co dla faktury: 7 dni.
Korektę faktury z KSeF wystawiasz też w KSeF – online albo w trybie offline24, jeśli faktura pierwotna ma już numer KSeF (art. 116 ust. 5g). W DaneFaKorygowanej podajesz datę i numer faktury pierwotnej oraz NrKSeF = 1 z numerem w NrKSeFFaKorygowanej. Gdy korygujesz fakturę VAT RR sprzed wskazania, wystawioną na papierze, zaznaczasz NrKSeFN = 1. Błędnego NIP rolnika nie poprawisz elementem Podmiot1K – broszura wymaga wtedy korekty do zera i nowej faktury.
Korekty nie musisz wystawiać w KSeF w trzech sytuacjach (art. 116 ust. 5h): gdy rolnik odwołał wskazanie, gdy zrezygnował ze zwolnienia albo je utracił, oraz w czasie awarii lub niedostępności KSeF.
Kiedy odliczysz zwrot i jak zapłacić rolnikowi?
Zryczałtowany zwrot podatku zwiększa twój podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym zapłaciłeś rolnikowi – nie za okres otrzymania faktury. Warunki z art. 116 ust. 6 są trzy:
- zakup jest związany ze sprzedażą opodatkowaną,
- całą należność, razem ze zwrotem, płacisz na rachunek rolnika w banku albo w SKOK, której jest członkiem,
- w dokumencie zapłaty podajesz numer i datę faktury albo jej numer KSeF – albo dane dokumentu zapłaty są na fakturze.
Za datę zapłaty uznaje się dzień wydania dyspozycji przelewu, jeśli bank ją zrealizował (ust. 7). Gdy korekta obniża zwrot, zmniejszasz VAT naliczony, a gdy go podwyższa – zwiększasz po dopłacie (ust. 6a–6b). W JPK_V7 fakturę VAT RR oznaczasz w ewidencji zakupu symbolem VAT_RR (broszura MF o JPK_VAT od 1 lutego 2026 r., pole DokumentZakupu). Obowiązek podawania numeru KSeF w przelewach od 2027 r. (art. 108g) dotyczy płatności na rzecz czynnych podatników VAT, a rolnik ryczałtowy nim nie jest – to nasz wniosek. Wymóg z ust. 6 pkt 3 działa jednak niezależnie.
Jak rolnik odbiera i przechowuje faktury VAT RR?
Rolnik loguje się w kontekście swojego NIP. Na fakturze VAT RR jest w Podmiot1, więc w Aplikacji Podatnika znajdzie ją naszym zdaniem w zakładce „Faktury sprzedażowe (Podmiot1)”, a nie wśród zakupowych (podręcznik Aplikacji, pkt 5.3.1). Faktura użyta poza KSeF, np. wydruk dla banku, musi mieć kod QR z numerem KSeF (art. 116 ust. 3k w zw. z art. 106gb ust. 5 pkt 2). Po zeskanowaniu kodu pobierzesz fakturę, gdy podasz numer z P_4C, NIP nabywcy i kwotę z P_12_1 (cz. III, pkt 9.3.3). Więcej o kodach: kod QR na fakturze KSeF.
Faktury VAT RR wystawione w KSeF system trzyma przez 10 lat od końca roku ich wystawienia. Rolnik nie musi więc trzymać oryginałów przez 5 lat, jak przy papierowych (art. 116 ust. 10–11). Jeśli 10 lat minie przed przedawnieniem zobowiązania, nabywca przechowuje faktury poza KSeF (ust. 12).
Najczęstsze pytania
Czy faktura VAT RR musi być wystawiona w KSeF?
Nie z samej ustawy. Obowiązek powstaje dopiero wtedy, gdy rolnik ryczałtowy wskaże cię w KSeF jako uprawnionego do wystawiania faktur VAT RR – od tej chwili wystawiasz je w KSeF do czasu odwołania wskazania (art. 116 ust. 3i ustawy o VAT). Bez wskazania faktura VAT RR powstaje poza KSeF.
Od kiedy można wystawiać faktury VAT RR w KSeF?
Od 1 kwietnia 2026 r. Przesądza o tym art. 17c ustawy z 16 czerwca 2023 r., dodany ustawą z 5 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1203). Zwykłe faktury FA(3) KSeF przyjmuje od 1 lutego 2026 r., ale faktury VAT RR dopiero od kwietnia.
Czy rolnik ryczałtowy bez NIP może dostawać faktury VAT RR w KSeF?
Nie. Bez NIP rolnik nie zaloguje się do KSeF i nie wskaże nabywcy, a struktura FA_RR(1) wymaga NIP dostawcy. Rolnikowi z samym numerem PESEL nabywca wystawia fakturę VAT RR poza KSeF, w dwóch egzemplarzach z podpisami.
Czy faktura VAT RR z KSeF wymaga podpisu rolnika?
Nie. Przy fakturach VAT RR wystawianych w KSeF nie stosuje się wymogu czytelnych podpisów ani osobnego oświadczenia przy umowie kontraktacji (art. 116 ust. 5a). Oświadczenie o statusie rolnika ryczałtowego rolnik składa w KSeF, w chwili wskazania nabywcy.
Kiedy nabywca odliczy zryczałtowany zwrot podatku z faktury VAT RR?
W rozliczeniu za okres, w którym zapłacił rolnikowi na jego rachunek w banku lub SKOK, jeśli zakup służy sprzedaży opodatkowanej, a w dokumencie zapłaty podał numer i datę faktury albo jej numer KSeF (art. 116 ust. 6 ustawy o VAT).
Źródła
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. III (MF, 06.11.2026), pkt 9.1–9.3.7 – faktury VAT RR i VAT RR KOREKTA w KSeF (s. 83–96)
- Broszura informacyjna struktury logicznej FA_RR(1) (MF, listopad 2026) – Podmiot1, Podmiot2, FakturaRR, DaneFaKorygowanej, Platnosc
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 2 pkt 19, art. 86 ust. 2 pkt 3, art. 115, art. 116 ust. 1–3k, 5–7 i 10–12, art. 117, art. 118, art. 146ef ust. 1 pkt 3
- Ustawa z 5.08.2025 r. o zmianie ustawy o VAT (Dz.U. 2025 poz. 1203) – art. 2 pkt 4 (art. 17c) i pkt 5 (art. 23 pkt 3c): VAT RR w KSeF od 1.04.2026
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 5.2.2, 5.3.1, 5.5.2.6, 5.5.3.5 i 5.5.3.10
- FAQ KSeF 2.0 (MF), sekcja „Zasady obowiązywania KSeF i przepisy prawne”, pyt. 7 i 12
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.