Przepisy i zmiany

Faktura poza KSeF: kiedy wolno, co grozi sprzedawcy i co robi nabywca

W skrócie

Poza KSeF zgodnie z prawem zostają m.in. faktury dla konsumentów, faktury od firm zagranicznych bez polskiej siedziby i stałego miejsca działalności, przypadki z rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 1740 i faktury z awarii całkowitej, a do 31 grudnia 2026 r. także faktury w limicie 10 000 zł i z kas. Za fakturę dla firmy wystawioną poza KSeF wbrew obowiązkowi obecna ustawa przewiduje od 1 stycznia 2027 r. karę do 100% VAT z faktury. Nabywca według MF zachowuje prawo do odliczenia, jeśli transakcja była rzeczywista, i oznacza taką fakturę w JPK jako BFK.

Spis treści
  1. Kiedy faktura może legalnie powstać poza KSeF?
  2. Czy faktura wystawiona poza KSeF wbrew obowiązkowi jest ważna?
  3. Co grozi sprzedawcy za fakturę poza KSeF?
  4. Kontrahent nie wystawił faktury w KSeF – co robi nabywca?
  5. Wezwanie do wystawienia faktury w KSeF – wzór

Fakturę poza KSeF można zgodnie z prawem wystawić tylko w wyjątkach: konsumentowi, jako firma zagraniczna bez polskiej siedziby i stałego miejsca działalności, w przypadkach z rozporządzenia o wyłączeniach, w czasie awarii całkowitej, a do 31 grudnia 2026 r. także w limicie 10 000 zł brutto miesięcznie i z kasy rejestrującej. W pozostałych przypadkach faktura dla firmy z NIP musi powstać w KSeF – za jej pominięcie obecna ustawa przewiduje od 1 stycznia 2027 r. karę do 100% VAT z faktury, a nabywca według MF nie traci prawa do odliczenia, jeśli transakcja była rzeczywista.

Niżej znajdziesz tabelę wyjątków, zasady kar i to, co robi nabywca, któremu kontrahent przysłał fakturę „po staremu” – z krótkim wzorem prośby do sprzedawcy.

Kiedy faktura może legalnie powstać poza KSeF?

Przypadek Poza KSeF? Do kiedy Oznaczenie w JPK_V7
Faktura dla konsumenta (art. 106ga ust. 2 pkt 4) tak; można też dobrowolnie w KSeF bez terminu BFK albo numer KSeF
Firma zagraniczna bez polskiej siedziby, której ewentualne stałe miejsce działalności w Polsce nie uczestniczy w sprzedaży (pkt 1–2) tak; można też dobrowolnie w KSeF bez terminu BFK
OSS nieunijna, IOSS, okazjonalny przewóz osób (pkt 3), sprzedawca z UE w procedurze SME (pkt 6) tak bez terminu BFK
Bilety jednorazowe, autostrada, opłaty trasowe, część zwolnionych usług finansowych, samofakturowanie bez polskiego NIP (Dz.U. 2025 poz. 1740, § 2) tak bez terminu BFK
Sprzedaż do 10 000 zł brutto w miesiącu (art. 145m) tak 31.12.2026 BFK
Faktura z kasy rejestrującej (art. 145n) tak 31.12.2026 BFK
Awaria całkowita ogłoszona w mediach (art. 106ng) tak, bez dosyłania do KSeF czas awarii BFK
Offline24, niedostępność, awaria ogłoszona w BIP tylko chwilowo – plik FA(3) musi trafić do KSeF następny dzień roboczy albo 7 dni roboczych od końca awarii DI albo OFF, dopóki brak numeru
Faktura dla firmy z NIP spoza tych wyjątków nie – to naruszenie art. 106ga ust. 1 – BFK (nasz wniosek)

W ostatnim wierszu BFK to nasz wniosek: rozporządzenie o JPK_VAT definiuje to oznaczenie jako fakturę papierową lub elektroniczną, bez względu na powód jej wystawienia poza KSeF. Szczegóły każdego wyjątku opisujemy osobno: jakie faktury nie podlegają KSeF, limit 10 000 zł, awaria KSeF i tryby offline oraz oznaczenia KSeF w JPK. Faktury od Google, Meta czy innych dostawców z zagranicy omawiamy w tekście faktury od zagranicznych dostawców, a zakupy w sieciach handlowych, gdzie w 2026 r. dostajesz fakturę z kasy – w tekście zakupy na firmę w sklepie.

Czy faktura wystawiona poza KSeF wbrew obowiązkowi jest ważna?

Fakturą ustrukturyzowaną nie jest – ustawa nazywa tak tylko fakturę wystawioną w KSeF wraz z nadanym numerem (art. 2 pkt 32a). MF nie uznaje jednak takiego dokumentu za niebyły. W „Najczęstszych pytaniach” (pyt. 4) pisze, że brak faktury w KSeF to „uchybienie formalne”, a dokument spoza systemu pozostaje na gruncie art. 86 fakturą, z której można odliczyć VAT, jeśli spełnione są warunki materialne.

Sprzedawca również nie uniknie podatku: sprzedaż udokumentowana poza systemem dalej podlega VAT i musi ją rozliczyć (pyt. 3).

Co grozi sprzedawcy za fakturę poza KSeF?

W 2026 r. – kar nie ma. MF powtarza to w podręczniku (cz. II pkt 1.8, s. 32) i w „Najczęstszych pytaniach” (pyt. 2).

Od 1 stycznia 2027 r. – za niewystawienie faktury w KSeF i inne naruszenia grozi kara z art. 106ni, bo według obowiązującej ustawy ten przepis zaczyna wtedy działać.

Przykład: w lutym 2027 r. wystawiasz klientowi z NIP papierową fakturę: netto 10 000 zł, VAT 2 300 zł. Kara może wynieść do 2 300 zł. Przy fakturze ze zwolnieniem z VAT na 8 000 zł górna granica to 1 496 zł (18,7% z 8 000 zł). To kwoty maksymalne – ustawa mówi „do”.

Co może się zmienić. 6 listopada 2026 r. Sejm uchwalił ustawę (druk nr 3245), która przesuwa stosowanie kar na 1 stycznia 2028 r. Senat ma się nią zająć 25–26 listopada 2026 r. Dopóki ustawa nie zostanie podpisana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw, wiążąca jest data z 2027 r. Nawet po przesunięciu obowiązek wystawiania faktur w KSeF zostaje. MF zapowiedziało 16 września 2026 r., że w 2027 r. Krajowa Administracja Skarbowa będzie reagować na faktury wystawiane poza KSeF poza ustawowymi wyjątkami i sprawdzać, czy nie prowadzi to do nierzetelnego rozliczania podatku. Więcej: KSeF w 2027 r..

Kontrahent nie wystawił faktury w KSeF – co robi nabywca?

Kara z art. 106ni dotyczy wystawcy, nie ciebie. Twoje sprawy to odliczenie, ewidencja i dowody.

  1. Nie musisz ustalać, czy sprzedawca miał prawo pominąć KSeF. Nie widzisz, czy mieści się w limicie 10 000 zł, a MF uznało nałożenie na nabywcę takiej weryfikacji za niewspółmierne, a czasem niewykonalne (cz. II pkt 1.7; „Najczęstsze pytania”, pyt. 1–2).
  2. VAT odliczasz na zasadach z art. 86, jeśli transakcja była rzeczywista i nie zachodzi wyłączenie z art. 88 – np. faktura stwierdzająca czynność, która nie została dokonana. Najwcześniej za okres, w którym faktycznie otrzymałeś fakturę, a nie dzień jej wystawienia (cz. II pkt 1.7). Przykłady dat: data otrzymania faktury w KSeF.
  3. Zabezpiecz dowody transakcji – potwierdzenia zapłaty, protokoły odbioru, korespondencję. MF wskazuje je wprost jako sposób wykazania należytej staranności (pyt. 5).
  4. W ewidencji zakupu oznaczasz fakturę jako BFK (zob. ostatni wiersz tabeli).
  5. Wezwanie sprzedawcy jest opcjonalne. MF pisze, że nabywca nie ma obowiązku wzywać sprzedawcy do wystawienia faktury w KSeF, ale brak faktury w systemie mimo obowiązku powinien być dla niego sygnałem ostrzegawczym (pyt. 5). W podręczniku dodaje, że uzyskanie dokumentu w KSeF to dobra praktyka (cz. II pkt 1.8).

Jeśli sprzedawca po twojej prośbie wystawi tę samą fakturę jeszcze raz w KSeF, w obrocie będą dwa dokumenty jednej sprzedaży. MF nie opisało, jak „przenieść” do KSeF fakturę wystawioną już na papierze. Dlatego ustal ze sprzedawcą na piśmie, że chodzi o tę samą transakcję, i odlicz VAT tylko raz – to nasza rada. Więcej w tekście faktura mailem i w KSeF.

A jeśli sprzedawca nie wystawił żadnej faktury? Fakturę dla firmy musi wystawić (art. 106b ust. 1), co do zasady najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po dostawie lub usłudze (art. 106i ust. 1). Bez faktury nie odliczysz VAT, bo prawo do odliczenia powstaje nie wcześniej niż za okres jej otrzymania (art. 86 ust. 10b pkt 1).

Wezwanie do wystawienia faktury w KSeF – wzór

Ustawa nie przewiduje żadnej formy takiego wezwania – wystarczy mail. Proponujemy taki układ (to nasz wzór, nie dokument urzędowy):

  1. Temat: „Faktura nr 214/2026 – prośba o wystawienie w KSeF”.
  2. „Dzień dobry, 3 listopada 2026 r. otrzymaliśmy od Państwa mailem fakturę nr 214/2026 z 31 października 2026 r. na 3 690,00 zł brutto za dostawę z 30 października 2026 r.”
  3. „Faktura nie ma numeru KSeF i nie widzimy jej w Krajowym Systemie e-Faktur na NIP naszej firmy.”
  4. „Prosimy o wystawienie tej faktury w KSeF albo o informację, na jakiej podstawie wystawili ją Państwo poza systemem (np. limit 10 000 zł z art. 145m).”
  5. „Jeśli wystawią Państwo fakturę w KSeF, prosimy o potwierdzenie, że dokumentuje tę samą dostawę, abyśmy nie ujęli jej dwukrotnie.”
  6. „Kolejne faktury dla naszej firmy prosimy wystawiać w KSeF.”

Gdy sprzedawca w ogóle nie wystawił faktury, w punkcie 2 opisz dostawę (datę, zamówienie, kwotę), a w punkcie 4 poproś o wystawienie faktury w KSeF w terminie z art. 106i. Zachowaj wysłaną wiadomość razem z dowodami transakcji. Czy twój kontrahent korzysta już z systemu, sprawdzisz w sposób opisany w tekście czy firma jest w KSeF.

Najczęstsze pytania

Co grozi za wystawienie faktury poza KSeF?

W 2026 r. nic – kary z art. 106ni według ustawy stosuje się od 2027 r., a MF potwierdza, że za błędy w stosowaniu KSeF w tym roku kar nie będzie. Według obecnej ustawy od 1 stycznia 2027 r. naczelnik urzędu skarbowego może nałożyć karę do 100% VAT z faktury, a przy fakturze bez VAT do 18,7% kwoty należności ogółem. Sejm uchwalił przesunięcie kar na 2028 r., ale ustawa jest dopiero w Senacie.

Kontrahent nie wystawił faktury w KSeF – czy mogę odliczyć VAT?

Według MF tak, jeśli transakcja była rzeczywista, spełniasz warunki z art. 86 ustawy o VAT i nie zachodzi żadne wyłączenie z art. 88. Odliczasz nie wcześniej niż za okres, w którym faktycznie otrzymałeś fakturę, i zachowujesz dowody transakcji.

Czy muszę wezwać sprzedawcę do wystawienia faktury w KSeF?

Nie. MF wyjaśnia, że nabywca nie ma takiego obowiązku. Brak faktury w KSeF mimo obowiązku sprzedawcy powinien być jednak dla ciebie sygnałem ostrzegawczym, a uzyskanie faktury w KSeF MF uznaje za dobrą praktykę.

Czy faktura wystawiona poza KSeF jest ważna?

Nie jest fakturą ustrukturyzowaną, bo ta powstaje tylko w KSeF z numerem. MF traktuje jednak brak faktury w KSeF jako uchybienie formalne: dokument nadal może być podstawą odliczenia VAT, a sprzedawca nadal rozlicza z niego podatek.

Jak oznaczyć fakturę spoza KSeF w JPK_V7?

Oznaczeniem BFK – faktura papierowa lub elektroniczna wystawiona bez KSeF. Dotyczy to zarówno ewidencji sprzedaży, jak i zakupu. Fakturę offline24 bez numeru KSeF w dniu wysłania JPK oznaczasz DI, a fakturę z ogłoszonej awarii – OFF.

Źródła

  1. Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 2 pkt 32a, art. 86 ust. 10b pkt 1, art. 106b ust. 1, art. 106ga ust. 1–4, art. 106i ust. 1, art. 106ng, art. 106ni ust. 1–4, art. 145m i 145n
  2. MF, Najczęstsze pytania KSeF (15.04.2026, zm. 29.04.2026) – pyt. 1–5 i 9
  3. Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.7 i 1.8 (s. 29–32)
  4. Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740), § 2
  5. MF, Przedłużenie odroczenia kar za błędy w stosowaniu KSeF do końca 2027 r. (16.09.2026)
  6. Sejm RP, druk nr 3245 – przebieg procesu legislacyjnego (przesunięcie kar z art. 106ni, ustawa uchwalona 6.11.2026 r.)

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też