Wystawianie faktur

Samofakturowanie z firmą z UE w KSeF: administrator UE i identyfikator NIP-VAT UE

W skrócie

Nabywca z innego kraju UE bez polskiego NIP może wystawiać w KSeF faktury w imieniu polskiego sprzedawcy tylko przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów i tylko dobrowolnie. Polski sprzedawca nadaje mu uprawnienie administratora UE, a nabywca loguje się w kontekście identyfikatora złożonego NIP-VAT UE i wysyła fakturę z P_17 = 1. W pozostałych przypadkach samofakturowania z podmiotem zagranicznym bez polskiego NIP faktura powstaje poza KSeF.

Spis treści
  1. Kiedy firma zagraniczna może samofakturować w KSeF?
  2. Jak firma z UE dostaje dostęp do KSeF?
  3. Co może administrator UE, a co jego pracownicy?
  4. Identyfikator NIP-VAT UE – jak się zalogować?
  5. Jak wystawić fakturę i gdzie ona trafia?
  6. Jak odebrać uprawnienia firmie z UE?
  7. Ogólne zasady samofakturowania w skrócie

Firma z innego kraju UE, która nie posługuje się polskim NIP, może wystawiać w KSeF faktury w imieniu polskiego sprzedawcy tylko w jednym przypadku: przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, gdy posługuje się numerem VAT UE – i tylko dobrowolnie. Najpierw polski sprzedawca nadaje jej uprawnienie administratora UE, potem jej przedstawiciel loguje się do KSeF, wskazując jako kontekst identyfikator złożony NIP-VAT UE, i wysyła fakturę z adnotacją P_17 = 1.

MF opisuje ten mechanizm w Podręczniku KSeF 2.0 cz. III (pkt 2.6.1–2.6.5, wydanie z 6 listopada 2026 r.), a w FAQ KSeF 2.0 (pyt. 26) potwierdza, że chodzi o nabywców z UE przy WDT. Niżej znajdziesz też krótko ogólne zasady samofakturowania. Samofakturowanie z polskim nabywcą działa na zwykłych uprawnieniach nadawanych na NIP – patrz uprawnienia w KSeF.

Kiedy firma zagraniczna może samofakturować w KSeF?

Rozporządzenie w sprawie wyłączeń z KSeF (§ 2 pkt 5) zwalnia z KSeF faktury wystawiane przez nabywcę, który na potrzeby danej czynności nie posługuje się polskim NIP. Wyjątek z § 3 pozwala wystawić je w KSeF dobrowolnie tylko przy WDT, gdy nabywca używa numeru VAT UE z innego kraju UE. Przegląd sytuacji:

Sytuacja KSeF Podstawa
Sprzedajesz towar w ramach WDT, faktury wystawia nabywca z numerem VAT UE dobrowolnie – możesz, ale nie musisz § 2 pkt 5 i § 3 rozporządzenia; cz. III, przykład 11
Eksportujesz towar albo świadczysz usługę opodatkowaną w kraju trzecim, a faktury wystawia nabywca bez polskiego NIP tylko poza KSeF § 2 pkt 5; cz. III, przykłady 9 i 10
Świadczysz usługę dla firmy z UE, podatek rozlicza nabywca i to on wystawia faktury nie stosuje się polskich przepisów o fakturach, więc KSeF też nie art. 106a pkt 2 lit. a ustawy
Nabywca zagraniczny z polskim NIP, który w Polsce nie ma siedziby ani stałego miejsca działalności nie musi wystawiać faktur w KSeF, ale może dobrowolnie art. 106ga ust. 2 pkt 1 i ust. 4; cz. III, przykład 8
Kupujesz usługę od firmy zagranicznej bez polskiego NIP i sam wystawiasz za nią faktury tylko poza KSeF § 2 pkt 6; cz. III, przykład 12
Kupujesz towar od firmy z UE (u ciebie WNT) i wystawiasz faktury za nią faktura według przepisów kraju sprzedawcy, poza KSeF cz. III, przykład 13

Dalej zajmujemy się tylko pierwszym wierszem. Fakturę WDT w KSeF jako taką opisujemy w artykule faktura WDT w KSeF, a eksport w tekście faktura eksportowa w KSeF.

Jak firma z UE dostaje dostęp do KSeF?

Uprawnienie zawsze nadaje strona polska: sprzedawca albo osoba, która ma w jego imieniu prawo do zarządzania uprawnieniami, zalogowana w kontekście NIP sprzedawcy (cz. III, pkt 2.6.1). Nadaje ona tzw. uprawnienie administratora UE przedstawicielowi nabywcy o wskazanym numerze VAT UE. Podstawą prawną jest § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie korzystania z KSeF.

Nabywca z UE Czym loguje się administrator UE Dane do nadania uprawnienia
Firma (nie osoba fizyczna) kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną numer VAT UE, nazwa i adres nabywcy; skrót SHA-256 certyfikatu pieczęci; nazwa i adres właściciela pieczęci, jeśli to inny podmiot niż nabywca
Osoba fizyczna kwalifikowanym podpisem elektronicznym numer VAT UE, nazwa i adres nabywcy; imię i nazwisko; NIP lub PESEL, a gdy ich brak – data urodzenia oraz numer i seria dokumentu tożsamości z krajem wydania; skrót SHA-256 certyfikatu podpisu

W Aplikacji Podatnika KSeF robisz to w formularzu nadawania uprawnień administratora, wybierając opcję „Podmiot unijny uprawniony do samofakturowania identyfikowany numerem VAT UE” (podręcznik Aplikacji, pkt 5.5.1.4). Wpisujesz kod kraju, numer VAT UE, pełną nazwę i adres, a potem rodzaj metody (pieczęć lub podpis) i odcisk palca certyfikatu – 64 znaki z zakresu 0–9 i A–F. W ramach tej operacji administrator dostaje cztery uprawnienia: do zarządzania uprawnieniami w ramach podmiotu unijnego, do wystawiania i do przeglądania faktur oraz do przeglądania historii sesji.

Pieczęć lub podpis mogą pochodzić z innego kraju UE i nie muszą zawierać polskiego NIP. W przykładzie 6 z cz. I podręcznika niemiecka spółka loguje się pieczęcią kwalifikowaną wydaną w Niemczech.

Co może administrator UE, a co jego pracownicy?

Kto Kto mu nadaje uprawnienie Co może
Administrator UE polski sprzedawca nadawać i odbierać uprawnienia w ramach podmiotu unijnego; wystawiać faktury, w których polski sprzedawca jest w Podmiot1, a nabywca z UE w Podmiot2; przeglądać te faktury
Pracownik lub inny podmiot wskazany przez administratora administrator UE wystawiać takie faktury i mieć do nich dostęp

Administrator UE nie wystawi faktury, w której to podmiot unijny jest sprzedawcą (pkt 2.6.1). Uprawnienia, które nadaje dalej, dotyczą wyłącznie samofakturowania z tym jednym polskim sprzedawcą (pkt 2.6.2). W Aplikacji Podatnika administrator robi to po zalogowaniu w kontekście podmiotu unijnego, w formularzu „Nadaj uprawnienie – reprezentantowi podmiotu unijnego” (pkt 5.5.2.9).

Przykład 14 z cz. III: polska spółka X sprzedaje towar niemieckiej spółce Y w ramach WDT i strony mają umowę o samofakturowanie. X loguje się pieczęcią kwalifikowaną i nadaje Y uprawnienie, podając jej numer VAT UE i odcisk palca jej pieczęci kwalifikowanej. Y loguje się w kontekście NIP-VAT UE i wskazuje swojego pracownika, podając odcisk palca jego podpisu kwalifikowanego. Od tej chwili pracownik Y wystawia faktury, w których X jest sprzedawcą.

Identyfikator NIP-VAT UE – jak się zalogować?

Administrator UE i osoby przez niego uprawnione logują się w kontekście identyfikatora złożonego. Jego pierwsza część to NIP polskiego sprzedawcy, a po myślniku następuje numer VAT UE nabywcy z kodem kraju. MF podaje przykłady: 5194084033-DE271569167 (cz. III, pkt 2.6.3) i 9999999999-DE271569167 (cz. I, przykład 6). Kontekst łączy więc jedną konkretną parę: polskiego sprzedawcę i nabywcę z UE.

W Aplikacji Podatnika na ekranie wyboru kontekstu wybierasz „Identyfikator złożony (samofakturowanie VAT-UE)”, wpisujesz numer i logujesz się certyfikatem kwalifikowanym (podręcznik Aplikacji, pkt 4.1). Ogólnie o metodach logowania piszemy w tekście jak zalogować się do KSeF.

Jak wystawić fakturę i gdzie ona trafia?

  1. Uzgodnienie treści – nabywca przygotowuje dane faktury i uzgadnia je ze sprzedawcą według procedury z umowy. Ten etap odbywa się poza KSeF.
  2. Plik XML – sprzedawca jest w Podmiot1 (z NIP, a przy WDT także z prefiksem PL w PrefiksPodatnika), nabywca w Podmiot2 (KodUE i NrVatUE). Wiersze mają stawkę 0 WDT, a w Adnotacje jest P_17 = 1.
  3. Wysyłka – przedstawiciel nabywcy, zalogowany w kontekście NIP-VAT UE, wysyła plik do KSeF. Faktura dostaje numer KSeF, który zaczyna się od NIP polskiego sprzedawcy (pkt 2.6.5).
  4. Dostęp – sprzedawca widzi fakturę jako strona transakcji (Podmiot1), a nabywca w swoim kontekście NIP-VAT UE. Nabywca nie musi przesyłać sprzedawcy numeru KSeF (pkt 2.4).

Fragment pliku:

<Podmiot1>
  <PrefiksPodatnika>PL</PrefiksPodatnika>
  <DaneIdentyfikacyjne>
    <NIP>9999999999</NIP>
    <Nazwa>Przykładowa Sp. z o.o.</Nazwa>
  </DaneIdentyfikacyjne>
  ...
</Podmiot1>
<Podmiot2>
  <DaneIdentyfikacyjne>
    <KodUE>DE</KodUE>
    <NrVatUE>271569167</NrVatUE>
    <Nazwa>Muster GmbH</Nazwa>
  </DaneIdentyfikacyjne>
  ...
</Podmiot2>
<Fa>
  ...
  <Adnotacje>
    ...
    <P_17>1</P_17>
    ...
  </Adnotacje>
  ...
</Fa>

Broszura FA(3) zastrzega, że nabywcy wystawiającego fakturę nie wpisujesz w Podmiot3 z rolą 5 (wystawca faktury) – jego dane są tylko w Podmiot2. W Aplikacji Podatnika, gdy kontekstem logowania jest identyfikator złożony, adnotacja „Samofakturowanie” ustawia się na TAK i nie da się jej zmienić (podręcznik Aplikacji, pkt 5.2.1.2.1). Więcej o numerze: numer KSeF.

Jak odebrać uprawnienia firmie z UE?

Administrator UE może odebrać uprawnienia, które sam nadał w danym kontekście. Polski sprzedawca może z kolei odebrać uprawnienia administratorowi UE – ten zachowuje wtedy jedynie zakres potrzebny do wglądu w faktury i historię sesji. Całkowicie odebrać mu uprawnienia może tylko inna osoba z prawem zarządzania uprawnieniami w tym samym kontekście NIP-VAT UE. Zmiana działa niemal od razu (pkt 2.6.4).

Ogólne zasady samofakturowania w skrócie

Krajowe samofakturowanie krok po kroku, z nadaniem uprawnienia w Aplikacji Podatnika, opisujemy w tekście samofakturowanie w KSeF.

  • Umowa. Nabywca może wystawiać faktury w imieniu sprzedawcy, jeśli strony wcześniej zawarły umowę, w której określiły procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur (art. 106d ust. 1).
  • Akceptacja poza KSeF. Zatwierdzenie odbywa się według umowy, przed wprowadzeniem faktury do obrotu. Może być czynne (np. mail z uwagami albo z potwierdzeniem) albo bierne (brak uwag w terminie oznacza zgodę) – cz. III, pkt 2.1.
  • Zakres uprawnienia. W KSeF nie ograniczysz uprawnienia, np. tylko do faktur pierwotnych. To, kto wystawia faktury korygujące, ustala umowa – nabywca albo sprzedawca.
  • Adnotacja. Faktura musi zawierać wyraz „samofakturowanie” (art. 106e ust. 1 pkt 17). W FA(3) realizuje to P_17 = 1 (broszura, s. 54). Na wizualizacji przekazywanej poza KSeF adnotację pokazujesz.
  • Osoba trzecia. Faktury w imieniu sprzedawcy może też wystawiać upoważniona osoba trzecia, np. przedstawiciel podatkowy (art. 106d ust. 2) – to osobny model uprawnień, opisany w tekście przedstawiciel podatkowy w KSeF.

Najczęstsze pytania

Czy firma zagraniczna może wystawiać faktury w KSeF w imieniu polskiego sprzedawcy?

Tak. Nabywca z innego kraju UE, który nie używa polskiego NIP, może to robić tylko przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, posługując się numerem VAT UE (§ 3 rozporządzenia w sprawie wyłączeń z KSeF). Polski sprzedawca musi mu najpierw nadać uprawnienie administratora UE.

Czy samofakturowanie przez podmiot zagraniczny musi odbywać się w KSeF?

Nie. Faktury wystawiane w ramach samofakturowania przez nabywcę bez polskiego NIP są wyłączone z obowiązku KSeF (§ 2 pkt 5 rozporządzenia). Przy WDT możesz je wystawić w KSeF dobrowolnie, w innych przypadkach, np. przy eksporcie, tylko poza systemem.

Co to jest identyfikator złożony NIP-VAT UE?

To kontekst logowania do KSeF dla samofakturowania z firmą z UE: NIP polskiego sprzedawcy, myślnik i numer VAT UE nabywcy, np. 9999999999-DE271569167. W Aplikacji Podatnika wybierasz go jako Identyfikator złożony (samofakturowanie VAT-UE).

Czego potrzebuje firma z UE, żeby dostać uprawnienia do samofakturowania w KSeF?

Numeru VAT UE, nazwy i adresu oraz kwalifikowanej pieczęci elektronicznej (firma) albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego (osoba fizyczna). Polski sprzedawca wpisuje skrót SHA-256 certyfikatu, tzw. odcisk palca. Gdy certyfikat wygaśnie, uprawnienia trzeba nadać od nowa.

Jak oznaczyć samofakturowanie w strukturze FA(3)?

W polu P_17 w elemencie Adnotacje wpisujesz 1. Sprzedawca zostaje w Podmiot1, a nabywca, który wystawia fakturę, w Podmiot2. Nabywcy nie wpisujesz w Podmiot3 z rolą 5 (wystawca faktury).

Źródła

  1. Podręcznik KSeF 2.0 cz. III (MF, 06.11.2026), pkt 2.1, 2.3–2.5 i 2.6.1–2.6.5 – samofakturowanie, wyłączenia, samofakturowanie z podmiotem unijnym (s. 38–55)
  2. Rozporządzenie MFiG z 7.12.2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz.U. 2025 poz. 1740) – § 2 pkt 5–6 i § 3
  3. Rozporządzenie MFiG z 12.12.2025 r. w sprawie korzystania z KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1815) – § 3 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, § 4 ust. 3
  4. Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 106a pkt 2 lit. a, art. 106d, art. 106e ust. 1 pkt 17 i 24, art. 106ga ust. 2 pkt 1 i 5
  5. Broszura informacyjna struktury FA(3) (MF) – Podmiot3 a samofakturowanie (s. 28), pole P_17 (s. 54)
  6. Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 4.1, 5.2.1.2.1, 5.5.1.4 i 5.5.2.9

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też