Podmiot3 w KSeF: faktor, odbiorca, płatnik i grupa VAT – role od 1 do 11
Podmiot3 to nieobowiązkowy element faktury FA(3) na dane kogoś, kto nie jest sprzedawcą ani nabywcą, a jest związany z fakturą – faktora, płatnika, oddziału nabywcy, jednostki gminy, członka grupy VAT, dodatkowego nabywcy czy pracownika. Rolę wskazujesz kodem 1–11 w polu Rola albo opisem w RolaInna i OpisRoli. Jeśli podasz NIP lub identyfikator wewnętrzny, ten podmiot też dostanie fakturę w KSeF.
Spis treści
- Co zawiera element Podmiot3?
- Jakie role może mieć Podmiot3?
- Kto widzi fakturę z Podmiot3 w KSeF?
- Kto to jest faktor w KSeF i jak go wpisać?
- JST i grupa VAT: kto w Podmiot1, Podmiot2, a kto w Podmiot3?
- Dodatkowy nabywca: współwłaściciele i małżonkowie
- Czego nie wpisywać w Podmiot3?
- Jak dodać Podmiot3 w Aplikacji Podatnika?
Podmiot3 to element faktury FA(3) na dane kogoś, kto nie jest ani sprzedawcą (Podmiot1), ani nabywcą (Podmiot2), ale ma związek z fakturą – faktora, płatnika, oddziału nabywcy, szkoły gminnej, członka grupy VAT czy pracownika. Jeśli wpiszesz tam jego NIP albo identyfikator wewnętrzny, ten podmiot też dostanie fakturę w KSeF.
Element jest nieobowiązkowy i może wystąpić na jednej fakturze do 100 razy. Każde wystąpienie musi mieć rolę: kod w polu Rola albo parę RolaInna + OpisRoli.
Co zawiera element Podmiot3?
Kolejność pól w XML wynika ze schematu FA(3):
IDNabywcy– klucz do faktur korygujących, gdy zmieniają się dane dodatkowego nabywcy (cz. II pkt 2.13.8),NrEORI– numer EORI,DaneIdentyfikacyjne– jeden identyfikator do wyboru:NIP,IDWew,KodUEzNrVatUE,KodKrajuzNrIDalboBrakID= 1, oraz zwykleNazwa(schemat nie wymaga jej formalnie),Adres,AdresKorespiDaneKontaktowe(do 3 zestawów e-mail i telefon) – wszystkie dobrowolne,RolaalboRolaInnazOpisRoli,Udzial– tylko przy roli 4,NrKlienta– numer, pod którym podmiot występuje w umowie lub zamówieniu.
Jakie role może mieć Podmiot3?
| Kod | Rola | Kiedy jej użyć |
|---|---|---|
| 1 | Faktor | należność z faktury przejął faktor (bank, firma faktoringowa) |
| 2 | Odbiorca | oddział lub jednostka wewnętrzna nabywcy, która sama nie jest nabywcą |
| 3 | Podmiot pierwotny | dostawy dokonała spółka, którą potem przejęto lub przekształcono, a fakturę wystawia następca (przykład MF nr 14) |
| 4 | Dodatkowy nabywca | kolejny nabywca obok tego z Podmiot2, np. współwłaściciel |
| 5 | Wystawca faktury | ktoś wystawia fakturę w imieniu podatnika, np. firma, której to zleciłeś |
| 6 | Dokonujący płatności | ktoś inny reguluje należność za nabywcę |
| 7 | JST – wystawca | fakturę za sprzedaż JST wystawia jej jednostka podrzędna, np. szkoła |
| 8 | JST – odbiorca | gmina kupuje na potrzeby swojej jednostki, np. szkoły |
| 9 | Członek GV – wystawca | fakturę za sprzedaż grupy VAT wystawia jej członek |
| 10 | Członek GV – odbiorca | grupa VAT kupuje na potrzeby członka |
| 11 | Pracownik | pracownik kupił towar lub usługę w imieniu pracodawcy |
Gdy żaden kod nie pasuje, pomijasz Rola, wpisujesz RolaInna = 1 i opisujesz rolę w OpisRoli. Tak samo możesz postąpić, gdy ten sam podmiot ma dwie role – alternatywą jest dwukrotne wypełnienie Podmiot3. Rola 3 nie służy do korekty danych sprzedawcy – do tego jest Podmiot1K w fakturze korygującej.
Przy roli 11 broszura MF każe wpisać BrakID = 1 i imię oraz nazwisko pracownika w Nazwa. Pracownika możesz też wskazać przez identyfikator wewnętrzny – tam opisujemy też rolę 2 dla oddziałów.
Kto widzi fakturę z Podmiot3 w KSeF?
Według cz. II podręcznika (pkt 5.2) podmiot trzeci wskazany z NIP lub IDWew otrzymuje fakturę w systemie. Widzi przy tym wyłącznie faktury, na których figuruje w Podmiot3 – pozostałe faktury sprzedawcy i nabywcy są dla niego niedostępne. W Aplikacji Podatnika znajdzie je w zakładce „Faktury podmiotu innego (Podmiot3)”. Te same faktury widzą osoby i biura, którym nadał uprawnienie do dostępu do faktur.
Identyfikator w DaneIdentyfikacyjne |
Czy Podmiot3 pobierze fakturę z KSeF? |
|---|---|
NIP |
tak |
IDWew |
tak – osoby uprawnione w kontekście tej jednostki |
KodUE i NrVatUE, NrID |
MF przy dostępie wymienia tylko NIP i IDWew – zakładamy, że nie |
BrakID |
nie – sprzedawca może wydać fakturę poza KSeF z kodem QR (FAQ „KSeF w JST”, pyt. 30) |
Kto to jest faktor w KSeF i jak go wpisać?
Faktor to bank lub firma faktoringowa, która kupiła od ciebie należność z faktury. Nabywca płaci wtedy faktorowi, a nie tobie. Na fakturze w KSeF dane faktora są dobrowolne, ale jeśli je podasz, robisz to w Podmiot3 z rolą 1. Fragment przykładowego pliku MF nr 4:
<Podmiot3>
<DaneIdentyfikacyjne>
<NIP>2222222222</NIP>
<Nazwa>Bank Bankowości Bankowej S. A. BBB Faktoring</Nazwa>
</DaneIdentyfikacyjne>
<Adres>
<KodKraju>PL</KodKraju>
<AdresL1>ul. Bankowa 1</AdresL1>
<AdresL2>00-003 Łódź</AdresL2>
</Adres>
<DaneKontaktowe>
<Email>bbb@efaktoring.pl</Email>
<Telefon>666888999</Telefon>
</DaneKontaktowe>
<Rola>1</Rola>
</Podmiot3>
Konto faktora wpisujesz osobno, w Fa/Platnosc/RachunekBankowyFaktora. W tym samym przykładzie MF:
<Platnosc>
<TerminPlatnosci>
<Termin>2026-03-15</Termin>
</TerminPlatnosci>
<FormaPlatnosci>6</FormaPlatnosci>
<RachunekBankowyFaktora>
<NrRB>73111111111111111111111111</NrRB>
<RachunekWlasnyBanku>2</RachunekWlasnyBanku>
<NazwaBanku>Bank Bankowości Bankowej S. A.</NazwaBanku>
<OpisRachunku>PLN</OpisRachunku>
</RachunekBankowyFaktora>
</Platnosc>
Znaczenie RachunekWlasnyBanku i limity rachunków opisujemy w tekście o rachunku bankowym na fakturze. Kilka praktycznych skutków:
- Faktor widzi fakturę w KSeF, jeśli podasz jego NIP. MF w FAQ („Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 30) potwierdza, że każdy dodatkowo wskazany odbiorca, np. faktor czy płatnik, ma do niej dostęp.
- Od 2027 r. płacący podaje numer KSeF w przelewie. Dotyczy to także podmiotu trzeciego płacącego za nabywcę, np. faktora w faktoringu odwrotnym – o ile jest czynnym podatnikiem VAT (FAQ „Płatność z numerem KSeF…”, pyt. 9–10). Szczegóły: numer KSeF w przelewie.
- Faktor, który jednocześnie płaci za nabywcę, ma dwie role: 1 i 6. Wpisz go dwa razy albo raz z
RolaInnai opisem obu ról. - Faktoring zawarty po wystawieniu faktury. Faktury w KSeF nie zmienisz, więc faktor jej tam nie zobaczy. Przekazujesz mu ją poza systemem – wtedy z kodem QR (art. 106gb ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT). To nasz wniosek z przepisów, MF tej sytuacji nie omawia.
JST i grupa VAT: kto w Podmiot1, Podmiot2, a kto w Podmiot3?
Gmina z jednostkami budżetowymi i grupa VAT to dla VAT jeden podatnik z jednym NIP. Faktura idzie więc na gminę albo grupę, a jednostkę czy spółkę z grupy dopisujesz w Podmiot3. Każda faktura FA(3) ma w Podmiot2 obowiązkowe pola JST i GV (1 – faktura dotyczy jednostki lub członka, 2 – nie dotyczy). Jak gmina i jej jednostki dostają dostęp do faktur, opisujemy w tekście KSeF w JST i jednostkach budżetowych.
| Sytuacja | Podmiot1 |
Podmiot2 |
Podmiot3 |
|---|---|---|---|
| Sprzedajesz gminie towar dla szkoły | ty | gmina (NIP VAT), JST = 1 |
szkoła z NIP lub IDWew, rola 8 |
| Gmina sprzedaje, fakturę wystawia szkoła | gmina | nabywca | szkoła, rola 7 |
| Sprzedajesz grupie VAT na potrzeby spółki X | ty | grupa VAT (jej NIP), GV = 1 |
spółka X z NIP, rola 10 |
| Grupa VAT sprzedaje, fakturę wystawia jej członek | grupa VAT | nabywca | członek grupy, rola 9 |
Formalnie Podmiot3 pozostaje opcjonalny także przy JST = 1 (FAQ „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”, pyt. 5), ale bez niego jednostka nie zobaczy faktury – trafi ona tylko do gminy. Aplikacja Podatnika przy odpowiedzi „Tak” w statusie nabywcy wymusza dodanie podmiotu z rolą 8 lub 10 (przy samofakturowaniu: 7 lub 9). Przykładowy plik MF nr 9 (faktura dla gminy, odbiorcą szkoła):
<Podmiot2>
<DaneIdentyfikacyjne>
<NIP>1111111111</NIP>
<Nazwa>Gmina Bzdziszewo</Nazwa>
</DaneIdentyfikacyjne>
<Adres>
<KodKraju>PL</KodKraju>
<AdresL1>Bzdziszewo 1</AdresL1>
<AdresL2>00-007 Bzdziszewo</AdresL2>
</Adres>
<DaneKontaktowe>
<Email>bzdziszewo@tuwartoinwestowac.pl</Email>
<Telefon>555777999</Telefon>
</DaneKontaktowe>
<NrKlienta>fdfd778343</NrKlienta>
<JST>1</JST>
<GV>2</GV>
</Podmiot2>
<Podmiot3>
<DaneIdentyfikacyjne>
<NIP>2222222222</NIP>
<Nazwa>Szkoła Podstawowa w Bzdziszewie</Nazwa>
</DaneIdentyfikacyjne>
<Adres>
<KodKraju>PL</KodKraju>
<AdresL1>ul. Akacjowa 200</AdresL1>
<AdresL2>00-007 Bzdziszewo</AdresL2>
</Adres>
<DaneKontaktowe>
<Email>sp@bzdziszewo.p</Email>
<Telefon>666888999</Telefon>
</DaneKontaktowe>
<Rola>8</Rola>
</Podmiot3>
Po stronie gminy działa to tylko wtedy, gdy NIP jednostek podrzędnych są wskazane w zgłoszeniu NIP-2 gminy, a jednostka ma wyznaczonego administratora (cz. IV pkt 1.5.2). Osoby uprawnione wyłącznie w kontekście jednostki, np. ośrodka pomocy społecznej, widzą tylko faktury, w których ją wpisano (FAQ „KSeF w JST”, pyt. 86).
W grupie VAT członkowie zachowują swoje NIP i dostęp do faktur sprzed wejścia do grupy (cz. IV pkt 2.6; FAQ „Wystawianie i otrzymywanie faktur”, pyt. 42). Na nowych fakturach ich NIP trafia jednak do Podmiot3, a nie do Podmiot2.
Dodatkowy nabywca: współwłaściciele i małżonkowie
Gdy towar kupuje kilka podmiotów, pierwszego wpisujesz w Podmiot2, a każdego kolejnego w Podmiot3 z rolą 4. W polu Udzial podajesz procent dodatkowego nabywcy – reszta do 100% przypada nabywcy z Podmiot2. Puste pole oznacza równe udziały, a KSeF nie sprawdza, czy suma daje 100% (cz. II pkt 2.2.2). W przykładzie MF nr 10 drugi nabywca ma <Rola>4</Rola> i <Udzial>50</Udzial>.
O tym, kto trafi do Podmiot2, decyduje sprzedawca – broszura pokazuje to na samochodzie kupionym w proporcji 60/40. Jeśli dodatkowy nabywca nie ma NIP (np. małżonek, który nie prowadzi firmy), wpisujesz BrakID i przekazujesz mu fakturę poza KSeF. Więcej o fakturach dla osób prywatnych: faktura imienna i faktura bez NIP.
Czego nie wpisywać w Podmiot3?
- Przedstawiciela podatkowego, komornika sądowego i organu egzekucyjnego. Ich dane idą do
PodmiotUpowaznionyz polemRolaPU– zob. przedstawiciel podatkowy w KSeF. - Nabywcy, który wystawia fakturę w samofakturowaniu. Zostaje w
Podmiot2, a wP_17wpisujesz 1. Rola 5 go nie obejmuje – zob. samofakturowanie z firmą z UE. - Nabywcy zamiast
Podmiot2. Bez NIP nabywcy wPodmiot2/DaneIdentyfikacyjne/NIPfaktura nie trafi do niego jako zakupowa. - Poprawek błędnego NIP. Złego numeru nabywcy ani dodatkowego nabywcy nie poprawisz w
Podmiot2K(cz. II pkt 2.13.8). Przy błędnym NIP nabywcy MF wskazuje korektę do zera i nową fakturę.
Jak dodać Podmiot3 w Aplikacji Podatnika?
- W formularzu skróconym, w części „Nabywca”, odpowiedz „Tak” na pytanie, czy faktura dotyczy jednostki podrzędnej JST, członka grupy VAT lub innego podmiotu trzeciego. Aplikacja przejdzie do trybu rozszerzonego bez utraty danych.
- W sekcji Podmiot inny zaznacz „Tak” przy pytaniu o dodanie podmiotu innego niż sprzedawca lub główny nabywca.
- Wybierz rolę z listy (od „Faktor” do „Pracownik”) albo „Rola inna” i uzupełnij opis roli. Przy dodatkowym nabywcy pojawi się pole „Udział”.
- Wskaż identyfikator: NIP (przycisk „Pobierz dane” zaczyta nazwę z GUS), numer VAT-UE, inny identyfikator podatkowy, identyfikator wewnętrzny albo brak identyfikatora. Wpisz nazwę lub imię i nazwisko.
- Opcjonalnie dodaj adres, numer klienta i dane kontaktowe, a w razie potrzeby kolejny podmiot.
Fakturę, w której twoja firma jest podmiotem trzecim, znajdziesz w „Liście faktur” na zakładce podmiotu innego. Ogólnie o pracy w aplikacji piszemy w tekście Aplikacja Podatnika KSeF, a o odbiorze faktur – w poradniku jak odebrać fakturę w KSeF.
Najczęstsze pytania
Kto to jest faktor w KSeF?
To bank lub firma faktoringowa, która przejęła należność z faktury. Na fakturze wpisujesz go w Podmiot3 z rolą 1, a jego konto w Platnosc/RachunekBankowyFaktora. Jeśli podasz NIP faktora, zobaczy on fakturę w swoim KSeF.
Czy Podmiot3 dostaje fakturę w KSeF?
Tak, jeśli w jego danych jest NIP albo identyfikator wewnętrzny (IDWew). Widzi wtedy wyłącznie faktury, na których go wpisano, a nie wszystkie faktury sprzedawcy czy nabywcy. Podmiot bez NIP fakturę dostaje poza KSeF, z kodem QR.
Jak wystawić fakturę na grupę VAT w KSeF?
W Podmiot2 wpisujesz NIP grupy VAT i wartość 1 w polu GV. Członka grupy, dla którego jest zakup, podajesz w Podmiot3 z jego NIP i rolą 10. Gdy sprzedaje członek grupy, sprzedawcą w Podmiot1 jest grupa, a członek idzie do Podmiot3 z rolą 9.
Ile podmiotów trzecich można wpisać na fakturze?
Do 100. Każdy ma osobny element Podmiot3 z własną rolą. Jeden podmiot w dwóch rolach wpisujesz dwa razy albo raz, opisując obie role w polu OpisRoli.
Czy przedstawiciela podatkowego lub komornika wpisuje się w Podmiot3?
Nie. Przedstawiciel podatkowy, komornik sądowy i organ egzekucyjny trafiają do elementu PodmiotUpowazniony z polem RolaPU. Rola 5 w Podmiot3 nie dotyczy też nabywcy, który wystawia fakturę w samofakturowaniu.
Źródła
- Broszura informacyjna struktury FA(3) (MF) – element Podmiot3, tabele 14–18, przykłady 5–10 (s. 24–36)
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 2.2–2.2.5 (podmioty trzecie), 2.13.8 (Podmiot2K, IDNabywcy) i 5.2 (dostęp do faktury)
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. IV (MF, 06.08.2026), pkt 1.3 i 1.5.2 (JST), 2.3 i 2.6 (grupa VAT)
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (sierpień 2026), pkt 5.2.1.1, 5.2.1.2.5–5.2.1.2.6 i 5.3.1
- Przykładowe pliki dla struktury logicznej e-Faktury FA(3) (MF) – przykłady nr 4 (faktor), 9 (JST), 10 (dodatkowy nabywca) i 14 (podmiot pierwotny)
- FAQ KSeF 2.0 (MF): „Wystawianie i otrzymywanie faktur” pyt. 30 i 42, „Płatność z numerem KSeF…” pyt. 9–10, „Rozwiązania informatyczne…” pyt. 5, „KSeF w JST” pyt. 30, 50 i 86
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.