Podstawy i terminy

Co to jest KSeF? Krajowy System e-Faktur w prostych słowach

W skrócie

KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur, to państwowy system teleinformatyczny prowadzony przez Szefa KAS, w którym firmy wystawiają, odbierają i przechowują faktury ustrukturyzowane – pliki XML zgodne ze wzorem FA(3), oznaczone numerem KSeF. Odbieranie faktur przez KSeF obowiązuje od 1 lutego 2026 r., wystawianie – od 1 lutego albo 1 kwietnia 2026 r., a ostatnie wyjątki kończą się 31 grudnia 2026 r.

Spis treści
  1. Co to jest KSeF według przepisów?
  2. Co to jest e-faktura w KSeF?
  3. Co KSeF zmienia w firmie?
  4. Od kiedy KSeF obowiązuje?
  5. Kogo dotyczy KSeF, a kogo nie?
  6. Jak korzystać z KSeF – czym wystawiać i odbierać faktury?
  7. KSeF 2.0 a KSeF 1.0 – czym się różnią?
  8. Słownik KSeF: najważniejsze pojęcia

KSeF, czyli Krajowy System e-Faktur, to system teleinformatyczny Ministerstwa Finansów – prowadzi go Szef KAS – w którym firmy wystawiają, odbierają i przechowują faktury ustrukturyzowane, czyli pliki XML zgodne ze wzorem FA(3). Każda faktura dostaje w nim numer KSeF, a nabywca znajduje ją w systemie pod swoim NIP-em, bez maila i papieru.

Od 1 lutego 2026 r. wszyscy podatnicy odbierają faktury przez KSeF, a od 1 lutego albo 1 kwietnia 2026 r. – zależnie od wielkości firmy – także je w nim wystawiają. Ostatnie wyjątki kończą się 31 grudnia 2026 r. Ten tekst to wstęp do całego poradnika: wyjaśniamy, jak działa system, co zmienia w firmie i jakie pojęcia warto znać. Konkretne instrukcje znajdziesz pod linkami.

Co to jest KSeF według przepisów?

KSeF wprowadziła do ustawy o VAT nowelizacja z 16 czerwca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1598, w materiałach MF „ustawa KSeF”), potem zmieniana m.in. w 2024 i 2025 r. Kluczowe przepisy znajdziesz dziś w ustawie o VAT (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 1263):

  • art. 2 pkt 32a – definicja faktury ustrukturyzowanej,
  • art. 106ga – obowiązek wystawiania faktur w KSeF i lista wyłączeń,
  • art. 106gb – faktura powstaje i jest odbierana w KSeF, w postaci elektronicznej, według wzoru MF,
  • art. 106na – data wystawienia i data otrzymania faktury,
  • art. 106nb i 106nd – kto korzysta z systemu i do czego on służy,
  • art. 106nda–106nh – tryby offline i awarie,
  • art. 112aa – przechowywanie faktur w KSeF przez 10 lat,
  • art. 145l–145n – terminy i wyjątki przejściowe na 2026 r.

Szczegóły logowania i uprawnień określa rozporządzenie w sprawie korzystania z KSeF (Dz.U. 2025 poz. 1815).

Według art. 106nd system służy m.in. do nadawania i odbierania uprawnień, uwierzytelniania użytkowników, wystawiania, odbierania i przechowywania faktur, nadawania numerów KSeF, przydzielania identyfikatora zbiorczego do kilku faktur i weryfikowania faktur używanych poza systemem.

Co to jest e-faktura w KSeF?

MF nazywa e-fakturą plik XML zgodny ze wzorem, przesłany do KSeF, któremu system nadał unikalny numer. Najważniejsze cechy:

  • Format. Struktura FA(3) jest obowiązkowa od 1 lutego 2026 r. Poprzednią, FA(2), stosowano w dobrowolnym KSeF od września 2023 r. do końca stycznia 2026 r.
  • Data wystawienia to dzień przesłania pliku do KSeF (art. 106na ust. 1).
  • Data otrzymania to dzień, w którym system nada fakturze numer (art. 106na ust. 3). Od niej zależy m.in. moment odliczenia VAT.
  • Doręczenie. Nabywca z polskim NIP-em pobiera fakturę z KSeF. Konsumentowi, firmie zagranicznej i kilku innym nabywcom przekazujesz ją w sposób z nimi uzgodniony (art. 106gb ust. 4) – zwykle jako PDF opatrzony kodem QR.
  • Bez poprawek i usuwania. Faktury z numerem KSeF nie edytujesz ani nie usuwasz – błąd poprawia wyłącznie faktura korygująca.

PDF czy wydruk to tylko wizualizacja pliku XML. Jeśli używasz jej poza KSeF, musi mieć kod QR, który pozwala sprawdzić fakturę w systemie (art. 106gb ust. 5).

Co KSeF zmienia w firmie?

Kwestia Przed KSeF W KSeF
Postać faktury papier, PDF, dowolny plik plik XML zgodny z FA(3)
Doręczenie e-mail, poczta, osobiście przez KSeF – nabywca pobiera fakturę ze swojego NIP
Data otrzymania dzień, w którym faktura faktycznie dotarła dzień nadania numeru KSeF
Numer tylko numer nadany przez sprzedawcę numer sprzedawcy i 35-znakowy numer KSeF
Przechowywanie po stronie firmy 10 lat w KSeF, licząc od końca roku wystawienia (art. 112aa)
Błąd w fakturze korekta albo nota korygująca nabywcy tylko faktura korygująca w KSeF
Dostęp księgowej przekazujesz jej dokumenty nadajesz jej uprawnienie w KSeF
Tytuł przelewu dowolny od 2027 r. numer KSeF przy płatnościach między czynnymi podatnikami VAT

Przykład: sprzedajesz firmie usługę za 2 460 zł brutto. Wystawiasz fakturę w KSeF 10 grudnia 2026 r. o 15:00, a system nadaje jej numer kilka minut później. Dla kontrahenta to dzień otrzymania faktury, ważny przy odliczeniu VAT – nawet jeśli zaloguje się do KSeF dopiero w styczniu. PDF-a nie musisz mu wysyłać. Noty korygujące wystawiane przez nabywcę zniknęły 1 lutego 2026 r., a faktur z KSeF nie musisz drukować – przez 10 lat przechowuje je system.

Od kiedy KSeF obowiązuje?

Data Co się dzieje
1 stycznia 2022 r. start dobrowolnego KSeF (wersja 1.0)
1 lutego 2026 r. KSeF 2.0; obowiązek odbierania faktur dla wszystkich; obowiązek wystawiania dla firm, których sprzedaż w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł
1 kwietnia 2026 r. obowiązek wystawiania dla pozostałych podatników, także zwolnionych z VAT
do 31 grudnia 2026 r. faktury poza KSeF, jeśli w miesiącu nie przekraczasz nimi 10 000 zł brutto (art. 145m), oraz faktury z kas rejestrujących (art. 145n)
1 stycznia 2027 r. koniec obu wyjątków, numer KSeF w przelewach, kary z art. 106ni według obowiązującej ustawy

Sejm uchwalił 6 listopada 2026 r. ustawę przesuwającą kary na 1 stycznia 2028 r. (druk nr 3245). Ustawa jest w Senacie i nie została ogłoszona, więc wiąże jeszcze termin z 2027 r. Szczegóły, przykłady liczenia limitu i zmiany od stycznia: od kiedy KSeF jest obowiązkowy.

Kogo dotyczy KSeF, a kogo nie?

KSeF jest powszechny: obejmuje podatników czynnych i zwolnionych z VAT, spółki, jednoosobowe firmy, fundacje, gminy, wspólnoty mieszkaniowe – każdego, kto wystawia faktury innym firmom. Forma prawna ani zwolnienie z VAT nie zwalniają z KSeF, ale warunkiem korzystania z systemu jest NIP.

Na stałe poza obowiązkiem są m.in. faktury dla konsumentów, faktury wystawiane przez firmy zagraniczne, które nie mają w Polsce siedziby ani uczestniczącego w sprzedaży stałego miejsca działalności, procedury OSS nieunijna, IOSS i SME oraz przypadki z rozporządzenia o wyłączeniach, np. bilety jednorazowe. Fakturę dla konsumenta możesz jednak wystawić w KSeF dobrowolnie. Pełną listę, także dla podatników zwolnionych z VAT, znajdziesz w tekście jakie faktury nie podlegają KSeF.

Poza KSeF zostają też dokumenty, które w ogóle nie są fakturami: faktura proforma, nota obciążeniowa, dowód wewnętrzny (cz. I Podręcznika KSeF 2.0, pkt 1.2).

Jak korzystać z KSeF – czym wystawiać i odbierać faktury?

Masz do wyboru bezpłatne narzędzia MF i programy komercyjne połączone z KSeF przez API.

Narzędzie Do czego Koszt
Aplikacja Podatnika KSeF 2.0 (przeglądarka) wystawianie, odbieranie, uprawnienia, tokeny, certyfikaty, UPO bezpłatna
Aplikacja Mobilna KSeF (Android, iOS) proste faktury krajowe w PLN, przeglądanie faktur, tryb offline bezpłatna
e-mikrofirma w e-Urzędzie Skarbowym faktury w KSeF i przeniesienie ich do ewidencji VAT bezpłatna
Program księgowy lub ERP z API KSeF automatyczna wysyłka i pobieranie faktur według cennika dostawcy

Logujesz się przez login.gov.pl albo podpisem lub pieczęcią kwalifikowaną – zobacz logowanie do KSeF. Konta nie zakładasz: jak założyć konto w KSeF. Dalej: jak wystawić fakturę w KSeF i jak pobrać fakturę z KSeF. Do ćwiczeń MF udostępnia wersję testową i przedprodukcyjną (Demo) Aplikacji Podatnika – faktury wystawione tam nie mają skutków prawnych.

Oficjalnym przewodnikiem jest Podręcznik KSeF 2.0 w czterech częściach: cz. I – rozpoczęcie korzystania, cz. II – wystawianie i otrzymywanie faktur, cz. III – dodatkowe funkcje, cz. IV – JST, grupy VAT i inne modele uprawnień. Wszystkie pobierzesz z serwisu ksef.podatki.gov.pl, podobnie jak podręczniki obu aplikacji.

KSeF 2.0 a KSeF 1.0 – czym się różnią?

KSeF 1.0 działał od 2022 r. jako system dobrowolny. Na okres obowiązkowy MF zbudowało system od nowa: KSeF 2.0 działa produkcyjnie od 1 lutego 2026 r. i ma nowe API, strukturę FA(3), tryb offline24, faktury z załącznikiem i certyfikaty KSeF. Dla użytkownika najważniejsze są dwie rzeczy:

  • tokeny wygenerowane w KSeF 1.0 nie działają w KSeF 2.0,
  • uprawnienia z KSeF 1.0 przeszły tylko wtedy, gdy wynikały z ZAW-FA albo były uprawnieniami właścicielskimi.

Program, który łączył się z KSeF 1.0, musiał przejść na API 2.0. Uprawnienia na nowych zasadach można było nadawać od 1 listopada 2025 r. w przejściowym Module Certyfikatów i Uprawnień (MCU).

Słownik KSeF: najważniejsze pojęcia

Pojęcie Co oznacza Więcej
Numer KSeF 35-znakowy numer, który KSeF przydziela przyjętej fakturze numer KSeF
UPO urzędowe poświadczenie odbioru faktury lub sesji, podpisane przez MF UPO w KSeF
FA(3) obowiązujący wzór (schemat XSD) faktury ustrukturyzowanej schemat XSD FA(3)
Kontekst NIP firmy, w której imieniu działasz po zalogowaniu logowanie do KSeF
Uprawnienia prawa do wystawiania, przeglądania faktur lub zarządzania dostępem uprawnienia w KSeF
Token i certyfikat KSeF klucze, którymi program loguje się do KSeF przez API certyfikat KSeF i token
Tryb offline wystawienie faktury bez połączenia z KSeF i dosłanie jej później awaria KSeF i tryby offline
ZAW-FA zawiadomienie, w którym spółka bez pieczęci wskazuje osobę do KSeF ZAW-FA
Kod QR kod na wizualizacji faktury pozwalający sprawdzić ją w KSeF kod QR w KSeF
Wizualizacja czytelny obraz pliku XML, np. PDF wizualizacja faktury KSeF

Najczęstsze pytania

Co to jest KSeF w prostych słowach?

To państwowa skrzynka na faktury między firmami. Sprzedawca wysyła do niej plik XML faktury, system nadaje mu numer KSeF, a nabywca znajduje fakturę pod swoim NIP-em. KSeF przechowuje faktury przez 10 lat od końca roku wystawienia.

Czy KSeF jest płatny?

Nie. Aplikacja Podatnika KSeF, Aplikacja Mobilna KSeF i e-mikrofirma w e-Urzędzie Skarbowym są bezpłatne, a logowanie przez login.gov.pl nic nie kosztuje. Płacisz tylko wtedy, gdy wybierzesz program komercyjny albo kwalifikowany podpis lub pieczęć.

Czym różni się e-faktura w KSeF od faktury PDF?

E-faktura to plik XML zgodny ze wzorem FA(3), któremu KSeF nadał numer. PDF jest tylko jej wizualizacją, a gdy przekazujesz go poza systemem, musi mieć kod QR. Sam PDF wysłany mailem firmie nie jest fakturą ustrukturyzowaną.

Co to jest KSeF 2.0?

To obowiązkowa wersja systemu, działająca produkcyjnie od 1 lutego 2026 r. Zastąpiła dobrowolny KSeF 1.0 z 2022 r.: ma strukturę FA(3), tryb offline24, certyfikaty KSeF i nowe API. Tokeny i większość uprawnień z KSeF 1.0 w niej nie działają.

Czy osoba prywatna musi korzystać z KSeF?

Nie. Faktury dla konsumentów są wyłączone z obowiązku, a osoba bez działalności nie musi się logować do KSeF. Sprzedawca może jednak wystawić jej fakturę w KSeF dobrowolnie i przekazać ją np. jako PDF z kodem QR.

Źródła

  1. Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263: art. 2 pkt 32a, art. 106ga, 106gb, 106na, 106nb, 106nd, 112aa, 145l–145n
  2. Podręcznik KSeF 2.0 cz. I (MF, 06.08.2026), pkt 1.1 (funkcje KSeF) i pkt 1.2 (Tabela 1 „Harmonogram wdrożenia KSeF”, wyłączenia, kroki 1–8)
  3. FAQ KSeF 2.0 (MF): „Podstawowe informacje o KSeF”, pyt. 1–5; „Uprawnienia i autoryzacja”, pyt. 35–36; „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”, pyt. 25; „Zagadnienia techniczne”, pyt. 7 i 10–12
  4. Broszura informacyjna dotycząca struktury logicznej FA(3) (MF), część „Wzór faktury ustrukturyzowanej”
  5. Sejm RP, druk nr 3245 – przebieg procesu legislacyjnego (przesunięcie kar z art. 106ni)

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też