Schemat XSD FA(3) w KSeF: gdzie go pobrać i jak sprawdzić plik XML
Schemat faktury KSeF to plik schemat.xsd struktury logicznej FA(3), opublikowany przez MF w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych pod adresem crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/. Obowiązuje dla wszystkich faktur w KSeF od 1 lutego 2026 r. Do walidacji offline potrzebujesz jeszcze trzech importowanych plików MF, a sama zgodność z XSD nie wystarcza – KSeF sprawdza też m.in. kodowanie, duplikaty, datę P_1 i sumę kontrolną NIP.
Spis treści
Schema KSeF – inaczej schema faktury KSeF albo schemat XSD faktury ustrukturyzowanej – to plik schemat.xsd struktury logicznej FA(3). MF opublikowało go 25 czerwca 2025 r. w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych pod adresem crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/, a od 1 lutego 2026 r. każda faktura wysłana do KSeF musi być z nim zgodna – inaczej nie dostanie numeru KSeF.
Schemat określa kolejność elementów, formaty i słowniki wartości. Nie mówi, co wpisać w konkretnej sytuacji – do tego służy broszura FA(3), a w naszym poradniku tekst o obowiązkowych elementach faktury KSeF.
Gdzie pobrać schemat XSD faktury KSeF?
Strona wzoru w CRD zawiera trzy pliki. Sam schemat.xsd do walidacji nie wystarczy: importuje wspólne definicje MF, a te dołączają kolejne dwa pliki. Strona „Struktura logiczna FA(3)” na ksef.podatki.gov.pl odsyła właśnie do CRD.
| Plik | Adres | Do czego służy |
|---|---|---|
schemat.xsd |
crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/ | schemat FA(3) – według niego KSeF sprawdza plik |
styl.xsl |
ten sam katalog | arkusz XSLT, który zamienia XML w podgląd HTML „e-FAKTURA KSeF” |
wyroznik.xml |
ten sam katalog | metryka wzoru: twórca MF, ważność od 2026-02-01, podpis |
StrukturyDanych_v10-0E.xsd |
crd.gov.pl/xml/schematy/dziedzinowe/mf/2022/01/05/eD/DefinicjeTypy/ | importuje go schemat.xsd (prefiks etd) |
ElementarneTypyDanych_v10-0E.xsd |
ten sam katalog | dołącza go plik wyżej; m.in. wzorzec NIP, typ daty, znaczniki 1 i 1/2 |
KodyKrajow_v10-0E.xsd |
ten sam katalog | słownik kodów krajów, dołączany przez plik wyżej |
schemat_FA(3)_v1-0E.xsd i katalog bazowe |
CIRFMF/ksef-api | kopia MF na GitHubie, obok niej schemat FA(2) |
| broszura FA(3) i przykładowe pliki XML (ZIP) | Pliki do pobrania | opis pól z przykładami i 26 wzorcowych faktur |
17 listopada 2026 r. porównaliśmy schemat.xsd z CRD z kopią w repozytorium CIRFMF – to ten sam plik, bajt w bajt (183 798 bajtów). Faktury z paczki MF omawiamy w tekście przykładowy plik XML FA(3).
Co jest w schemacie FA(3)?
Element główny to Faktura w przestrzeni nazw http://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/. Dwie rzeczy łatwo przeoczyć:
- http, nie https. Plik z
xmlns="https://crd.gov.pl/..."nie przejdzie walidacji – parser w ogóle nie znajdzie definicji elementu głównego. - Każdy element w tej przestrzeni nazw. Schemat ma
elementFormDefault="qualified", więc najprościej ustawić domyślnexmlnswFaktura. Deklaracjexmlns:etdixmlns:xsi, które MF umieszcza w przykładach, nie są potrzebne.
Nagłówek zawiera stałe zapisane w schemacie jako wartości fixed:
<Naglowek>
<KodFormularza kodSystemowy="FA (3)" wersjaSchemy="1-0E">FA</KodFormularza>
<WariantFormularza>3</WariantFormularza>
<DataWytworzeniaFa>2026-11-17T09:30:00Z</DataWytworzeniaFa>
</Naglowek>
W kodSystemowy jest spacja przed nawiasem – zapis „FA(3)” to błąd. Tę samą trójkę (FA (3), 1-0E, FA) program podaje w formCode przy otwieraniu sesji w API KSeF, a KSeF sprawdza plik ze schematem zadeklarowanym w sesji. DataWytworzeniaFa to chwila utworzenia pliku – nie wcześniej niż 1 września 2025 r. Nie zastępuje daty wystawienia z P_1 (FAQ, pyt. 12).
Pod nagłówkiem schemat ustala sztywną kolejność ośmiu elementów: obowiązkowych Naglowek, Podmiot1, Podmiot2 i Fa oraz nieobowiązkowych Podmiot3 (do 100 razy), PodmiotUpowazniony, Stopka i Zalacznik. Typy danych, które sprawiają programom najwięcej kłopotu:
- kwoty (
TKwotowy) – kropka dziesiętna, najwyżej 2 miejsca po kropce, bez spacji; cenyP_9AiP_9Boraz opustyP_10– do 8 miejsc, ilości i kursy walut – do 6, - daty (
TDataT) – RRRR-MM-DD, w zakresie lat 2006–2050, - teksty – zwykle 1–256 znaków, nazwy i linie adresu do 512,
- NIP (
TNrNIP) – dziesięć cyfr według wzorca; sumy kontrolnej XSD nie liczy.
FA(2) a FA(3) – czym różnią się schematy?
Poprzednia wersja, FA(2), działała od 1 września 2023 r. aż do końca stycznia 2026 r. Teraz wszystkie faktury w KSeF wystawiasz w FA(3) – także korekty faktur z FA(2) i faktury rozliczające zaliczki zafakturowane przed lutym (broszura FA(3), wstęp).
FA(2) miała WariantFormularza = 2, kodSystemowy="FA (2)" i własną przestrzeń nazw: http://crd.gov.pl/wzor/2023/06/29/12648/. Nie było w niej pól JST i GV ani elementu Zalacznik, a w P_12 istniały tylko „0” i „np” – dziś są to np I, np II oraz 0 KR, 0 WDT i 0 EX. MF w FAQ (pyt. 4) wymienia jeszcze nowy zapis terminu płatności, rolę „pracownik” w Podmiot3 i dłuższe pole P_7.
Według dokumentacji API z 16 marca 2026 r. (CIRFMF, zestawienie środowisk) produkcja przyjmuje z faktur VAT tylko FA(3). FA(2) zostało na środowisku testowym.
Jak zwalidować plik XML ze schematem FA(3)?
schemat.xsd importuje StrukturyDanych_v10-0E.xsd z adresu zaczynającego się od http://crd.gov.pl/, a ten dołącza dwa kolejne pliki. Walidator bez dostępu do sieci albo z blokadą pobierania (np. xmllint --nonet) ich nie znajdzie. Najprostsza droga:
- Pobierz cztery pliki XSD do jednego katalogu.
- W
schemat.xsdzmieńschemaLocationimportu na samą nazwę pliku. Tak samo poprawxsd:includew dwóch plikach bazowych – w kopii CIRFMF są już względne. - Uruchom walidację lokalnie.
Jeśli wolisz nie ruszać oryginałów, przekieruj adresy crd.gov.pl na pliki z dysku katalogiem XML.
xmllint --noout --schema schemat.xsd faktura.xml
To samo w Pythonie z biblioteką lxml:
from lxml import etree
schemat = etree.XMLSchema(etree.parse("schemat.xsd"))
faktura = etree.parse("faktura.xml")
if schemat.validate(faktura):
print("Plik zgodny z FA(3)")
else:
for blad in schemat.error_log:
print(blad.line, blad.message)
Tym skryptem sprawdziliśmy wszystkie 26 przykładowych plików MF – każdy przeszedł. W Javie użyjesz klas SchemaFactory i Validator z pakietu javax.xml.validation, w C# – XmlSchemaSet i XmlReaderSettings z ValidationType.Schema. MF zachęca, by program sprawdzał plik ze wzorem jeszcze przed wysyłką (cz. II pkt 1.6.1).
Co KSeF sprawdza poza schematem XSD?
| Kontrola | XSD | KSeF |
|---|---|---|
| obecność i kolejność elementów, formaty, słowniki (stawki, waluty) | tak | tak |
| UTF-8 bez BOM; prolog nie może wskazywać innego kodowania | nie | tak |
| instrukcje przetwarzania XML i niezalecane znaki Unicode | nie | tak |
suma kontrolna NIP sprzedawcy, nabywcy, Podmiot3 i PodmiotUpowazniony |
nie | tak, na produkcji |
duplikat: ten sam NIP sprzedawcy, RodzajFaktury i P_2 |
nie | tak |
data P_1 nie późniejsza niż dzień przyjęcia pliku |
nie | tak |
| rozmiar: 1 MB, z załącznikami 3 MB | nie | tak |
| uprawnienia wysyłającego, zgłoszenie faktur z załącznikiem | nie | tak |
rachunki: VAT od kwoty netto, suma w P_15 |
nie | nie |
Na środowisku testowym sumę kontrolną NIP włączysz nagłówkiem X-KSeF-Feature: subject-identifier-validation. Co znaczą kody odrzucenia 430, 440 i 450, wyjaśniamy w tekście kody błędów KSeF, a ograniczenia liczby zapytań – w artykule limity KSeF.
Najczęstsze błędy walidacji schematu FA(3)
Komunikaty pochodzą z biblioteki libxml2, na której działają xmllint i lxml. Wywołaliśmy je, psując po kolei przykładowy plik MF nr 1:
| Co jest w pliku | Komunikat walidatora (fragment) | Jak poprawić |
|---|---|---|
xmlns="https://crd.gov.pl/..." |
No matching global declaration | adres z http:// |
kodSystemowy="FA(3)" |
fixed value constraint | FA (3) ze spacją |
brak JST i GV albo GV przed JST |
Missing child element(s) lub This element is not expected – w obu wypadkach z podpowiedzią „Expected is one of (… IDNabywcy, … JST)” | JST, potem GV na końcu Podmiot2 |
<P_15>2 051,00</P_15> |
is not a valid value (typ TKwotowy) |
2051.00 |
<NIP>PL1111111111</NIP> albo NIP z kreskami |
is not accepted by the pattern | same cyfry; kod kraju w osobnym polu |
<P_12>5%</P_12> albo 0 |
is not an element of the set | 5, a przy zerowej stawce 0 KR, 0 WDT lub 0 EX |
<P_1>15.02.2026</P_1> |
is not a valid value (typ TDataT) |
2026-02-15 |
Po każdej poprawce uruchom walidację jeszcze raz – błąd kolejności w jednym elemencie potrafi zasłonić następne usterki w tym samym miejscu pliku.
Najczęstsze pytania
Gdzie pobrać schemat XSD faktury KSeF?
Plik schemat.xsd struktury FA(3) pobierzesz z crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/, czyli z Centralnego Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych. Kopię razem ze schematami bazowymi MF udostępnia też w repozytorium CIRFMF/ksef-api na GitHubie, w katalogu faktury/schemy/FA.
Czy KSeF przyjmie jeszcze fakturę w strukturze FA(2)?
Nie na środowisku produkcyjnym. Od 1 lutego 2026 r. obowiązuje FA(3), także dla korekt faktur wystawionych wcześniej w FA(2). Według dokumentacji API MF schemat FA(2) działa już tylko na środowisku testowym.
Dlaczego walidator nie może wczytać schematu FA(3)?
Schemat importuje plik StrukturyDanych_v10-0E.xsd z adresu http na crd.gov.pl, a ten dołącza dwa kolejne pliki. Bez sieci walidator ich nie znajdzie. Pobierz wszystkie cztery pliki do jednego katalogu i zmień adresy w schemaLocation na nazwy plików albo użyj katalogu XML.
Czy plik zgodny ze schematem XSD na pewno przejdzie w KSeF?
Nie zawsze. KSeF odrzuci też plik ze znakiem BOM, z instrukcją przetwarzania XML, z datą P_1 z przyszłości, z błędną sumą kontrolną NIP (na produkcji) albo duplikat. Nie sprawdza za to rachunków, np. kwoty VAT.
Jaka jest przestrzeń nazw faktury FA(3)?
http://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/ – z http, nie https. Wszystkie elementy faktury muszą należeć do tej przestrzeni nazw, najprościej przez atrybut xmlns w elemencie Faktura.
Źródła
- Wzór FA(3) w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych (nr 13775) – schemat.xsd, styl.xsl, wyroznik.xml
- Broszura informacyjna struktury logicznej FA(3) (MF, sierpień 2026) – wstęp, formaty pól pkt 1–10, tabele 2 i 3
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.6.1 i rozdz. 2
- CIRFMF/ksef-api, „Weryfikacja faktury” (09.04.2026); dokument z 16.03.2026 o środowiskach API; api-changelog, wersje 2.3.0 i 2.4.0
- CIRFMF/ksef-api – schematy FA(2), FA(3) i schematy bazowe (faktury/schemy/FA)
- Pytania i odpowiedzi KSeF 2.0 (MF) – „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”, pyt. 3, 4, 6 i 12
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.