Księgowość

Jak księgować PPK? koszty i wpłaty

Banknoty 50 euro rozłożone na tablecie z wykresem notowań
Spis treści
  1. Czym jest PPK i kogo obejmuje?
  2. Ile wynoszą wpłaty do PPK?
  3. Do kiedy przekazać wpłaty?
  4. Kiedy wpłata pracodawcy jest kosztem podatkowym?
  5. Jak wpłata pracodawcy wpływa na PIT i składki pracownika?
  6. Przykład: wynagrodzenie 8 000 zł brutto
  7. Najczęstsze pytania
  8. Podstawa prawna i źródła

Wpłatę do PPK finansowaną przez pracodawcę (podstawowo 1,5% wynagrodzenia) księgujesz w kosztach: Wn 405 „Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia” (analityka: PPK), Ma 249 „Pozostałe rozrachunki” (analityka: instytucja finansowa PPK). Wpłatę pracownika (podstawowo 2%) potrącasz z jego wynagrodzenia zapisem Wn 231, Ma 249, a przelew obu kwot do instytucji finansowej ujmujesz zapisem Wn 249, Ma 131.

Czym jest PPK i kogo obejmuje?

Pracownicze Plany Kapitałowe to dobrowolny program oszczędzania. Pieniądze odkładają w nim pracownik, pracodawca i państwo, a uczestnik może je wypłacić po ukończeniu 60 lat. Obowiązek utworzenia PPK obejmował firmy etapami (art. 134 ustawy o PPK):

Od kiedy Kogo
1 lipca 2019 r. zatrudniających co najmniej 250 osób (stan na 31.12.2018 r.)
1 stycznia 2020 r. zatrudniających co najmniej 50 osób (stan na 30.06.2019 r.)
1 lipca 2020 r. zatrudniających co najmniej 20 osób (stan na 31.12.2019 r.)
1 stycznia 2021 r. pozostałych pracodawców, także najmniejszych, i sektor publiczny

PPK dotyczy „osób zatrudnionych” podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Są to pracownicy, ale też np. zleceniobiorcy od 18. roku życia i członkowie rad nadzorczych pobierający wynagrodzenie (art. 2 ust. 1 pkt 18). Umowę o prowadzenie PPK zawierasz za osobę zatrudnioną najpóźniej do 10. dnia miesiąca po upływie 3 miesięcy jej zatrudnienia (art. 16 ust. 1). Osoby w wieku 55–69 lat zapisujesz tylko na ich wniosek, a osób od 70 lat – wcale (art. 15).

Uczestnik może zrezygnować z wpłat w drodze pisemnej deklaracji (art. 23 ust. 2). Co 4 lata pracodawca znów zaczyna jednak za niego wpłacać, chyba że uczestnik ponownie zrezygnuje (art. 23 ust. 5 i 6). Najbliższy taki autozapis przypada 1 kwietnia 2027 r., a poinformować o nim trzeba do końca lutego 2027 r. Mikroprzedsiębiorca nie stosuje ustawy, jeśli wszystkie osoby zatrudnione złożą deklarację rezygnacji (art. 13 ust. 1 pkt 1).

Ile wynoszą wpłaty do PPK?

Wpłata Pracodawca Pracownik
podstawowa 1,5% (art. 26 ust. 1) 2%, a przy wynagrodzeniu do 1,2 × płacy minimalnej – na wniosek od 0,5% (art. 27 ust. 1 i 2)
dodatkowa do 2,5% (art. 26 ust. 2) do 2% (art. 27 ust. 3)

W 2026 r. płaca minimalna wynosi 4 806 zł, więc próg obniżonej wpłaty to 5 767,20 zł miesięcznie. Procenty liczysz od podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej, ale bez rocznego limitu 30-krotności (art. 2 ust. 1 pkt 40). Państwo dopłaca wpłatę powitalną 250 zł i dopłatę roczną 240 zł (art. 31 i 32). Te kwoty płyną przez PFR i nie przechodzą przez księgi pracodawcy.

Do kiedy przekazać wpłaty?

Obie wpłaty obliczasz, a wpłatę pracownika także pobierasz, w dniu wypłaty wynagrodzenia (art. 28 ust. 3). Do instytucji finansowej przekazujesz je do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym je obliczono i pobrano (art. 28 ust. 4). Wynagrodzenie za październik wypłacone 10 listopada oznacza więc termin wpłaty do 15 grudnia.

Kiedy wpłata pracodawcy jest kosztem podatkowym?

Wpłata pracodawcy jest kosztem uzyskania przychodów w miesiącu, za który jest należna, pod warunkiem że przekażesz ją w terminie z ustawy o PPK (art. 15 ust. 4ga ustawy o CIT). Według portalu mojeppk.pl chodzi o miesiąc, za który należy się wynagrodzenie będące podstawą wpłaty. Jeśli spóźnisz się z przelewem, koszt rozpoznasz dopiero w miesiącu zapłaty (art. 16 ust. 1 pkt 57aa). Wpłaty od nagród i premii wypłacanych z zysku po opodatkowaniu w ogóle nie są kosztem (art. 16 ust. 1 pkt 40a). W PIT obowiązują analogiczne przepisy: art. 22 ust. 6bc oraz art. 23 ust. 1 pkt 37a i 55aa.

Jak wpłata pracodawcy wpływa na PIT i składki pracownika?

  • PIT. Wpłata pracodawcy to przychód pracownika ze stosunku pracy. Według wyjaśnień na portalu mojeppk.pl powstaje w chwili przekazania wpłaty do instytucji finansowej. Zaliczkę pobierasz od wynagrodzenia wypłacanego w miesiącu przelewu, ale dopiero po przelewie. Jeśli po przelewie w tym miesiącu nie wypłacasz już pensji, zaliczki nie pobierasz, a przychód wykazujesz w PIT-11.
  • ZUS. Wpłata pracodawcy nie wchodzi do podstawy składek emerytalnej i rentowej (art. 26 ust. 5 ustawy o PPK). Na tej podstawie opierają się też pozostałe składki pracownika i składka zdrowotna, więc w praktyce wpłata do PPK nie jest oskładkowana.
  • Wpłata pracownika jest potrącana z wynagrodzenia po opodatkowaniu (art. 27 ust. 9) – nie obniża podstawy PIT.

Praktyczna rada: przelewaj PPK przed wypłatą wynagrodzeń albo tego samego dnia. Wtedy PIT od wpłaty pracodawcy rozliczysz na tej samej liście płac.

Przykład: wynagrodzenie 8 000 zł brutto

Pracownik zarabia 8 000 zł brutto, a wynagrodzenie za październik 2026 r. dostaje 10 listopada. Tego dnia, przed wypłatą, spółka przelewa wpłaty do PPK:

  • wpłata pracodawcy: 8 000 zł × 1,5% = 120 zł,
  • wpłata pracownika: 8 000 zł × 2% = 160 zł.

Przychód pracownika do opodatkowania rośnie o 120 zł, więc przy stawce 12% zaliczka na PIT jest wyższa o około 14 zł (120 zł × 12% = 14,40 zł przed zaokrągleniem). Wpłata pracownika obniża jego wypłatę netto o 160 zł.

Data Operacja Wn Ma Kwota
31.10.2026 lista płac – wynagrodzenie brutto 404 231 8 000 zł
31.10.2026 wpłata PPK finansowana przez pracodawcę 405 249-PPK 120 zł
31.10.2026 składki ZUS finansowane przez pracodawcę 405 229 wg listy płac
31.10.2026 potrącenie wpłaty PPK pracownika 231 249-PPK 160 zł
31.10.2026 potrącenie składek ZUS pracownika i zaliczki PIT 231 229 / 225 wg listy płac
10.11.2026 przelew do instytucji finansowej PPK 249-PPK 131 280 zł
10.11.2026 wypłata wynagrodzenia netto 231 131 wg listy płac

Wpłata pracodawcy obciąża koszty października razem z wynagrodzeniem. Podatkowo to również koszt października, bo przelew zmieścił się w terminie do 15 grudnia. Rozrachunku z instytucją finansową nie prowadź na koncie 229 – PPK nie jest należnością publicznoprawną, więc właściwe jest konto 249 z analityką. Więcej o tym, ile pracownik kosztuje firmę, przeczytasz w tekście koszt pracownika dla pracodawcy. Inne świadczenia opisujemy w artykule świadczenia pracownicze – jak je poprawnie zaksięgować.

Najczęstsze pytania

Pracownik zrezygnował z PPK w połowie miesiąca. Co z wpłatami?

Nie dokonujesz wpłat od miesiąca, w którym złożył deklarację rezygnacji, a wpłaty pobrane w tym miesiącu podlegają zwrotowi (art. 23 ust. 4). Zwrot pracownikowi księgujesz odwrotnie do potrącenia, a wpłatę pracodawcy – zmniejszając koszt.

Czy wpłatę pracodawcy można rozliczyć w kosztach, jeśli przelew poszedł 20 grudnia?

Tak, ale nie w październiku. Po przekroczeniu terminu z art. 28 ust. 4 ustawy o PPK wpłata jest kosztem w miesiącu przelewu, czyli w grudniu.

Biuro rachunkowe Poznań Jeżyce – Księgowy na 6

Email: biuro@ksiegowyna6.pl

Url: https://ksiegowyna6.pl

Engeströma 4/3

Poznań, wielkopolskie 60-571

Podstawa prawna i źródła

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Przeczytaj też