Obowiązkowe elementy faktury KSeF: co musi zawierać faktura ustrukturyzowana
Treść faktury ustrukturyzowanej wyznacza art. 106e ustawy o VAT: data, numer, dane i NIP stron, pozycje ze stawkami, sumy, kwota należności oraz adnotacje zależne od transakcji. Schemat FA(3) wymusza część tych danych i dokłada pola techniczne – nagłówek, RodzajFaktury, znaczniki 1/2 w Adnotacje, JST i GV – ale pozycje faktury i adres nabywcy formalnie zostawia jako opcjonalne. KSeF przyjmie więc plik, który przepisów nie spełnia.
Spis treści
Obowiązkowe elementy faktury KSeF wyznacza art. 106e ustawy o VAT – ten sam przepis, który dotyczył faktur papierowych – a schemat FA(3) przekłada je na pola XML. Schemat dokłada przy tym kilka pól technicznych, których ustawa nie zna, a części danych wymaganych przez ustawę formalnie nie wymusza, więc plik przyjęty przez KSeF nie zawsze jest poprawną fakturą.
MF ujmuje to tak: wzór faktury ustrukturyzowanej nie wykracza poza dane, które powinny być na fakturze, a ich zakres nadal określa art. 106e (cz. II podręcznika, rozdz. 2). Broszura FA(3) dzieli pola na trzy grupy:
| Rodzaj pola | Co to znaczy | Przykład |
|---|---|---|
| obligatoryjne | wymaga go schemat – bez niego KSeF odrzuci plik | P_2, P_15, NIP sprzedawcy |
| opcjonalne | schemat go nie wymaga, ale wypełniasz je, gdy zachodzi warunek z ustawy | P_6A, P_11A, P_12 |
| fakultatywne | nie wymaga go ani schemat, ani ustawa o VAT; może inny przepis | PKWiU, Stopka, RachunekBankowy |
Co musi zawierać każda faktura?
Art. 106e ust. 1 pkt 1–15 to dane, które ma każda zwykła faktura. Kolumna „W XSD” pokazuje, czy schemat wymusza pole (atrybut minOccurs w schemat.xsd).
| Pkt | Wymóg ustawy | Pole FA(3) | W XSD |
|---|---|---|---|
| 1 | data wystawienia | P_1 |
obowiązkowe |
| 2 | kolejny numer faktury | P_2 |
obowiązkowe |
| 3 | nazwy (imiona i nazwiska) i adresy stron | Nazwa i Adres w Podmiot1 oraz w Podmiot2 |
sprzedawca – obowiązkowe; nabywca – opcjonalne |
| 4 | NIP sprzedawcy | Podmiot1/DaneIdentyfikacyjne/NIP |
obowiązkowe |
| 5 | numer podatkowy nabywcy | w Podmiot2: NIP, KodUE z NrVatUE, KodKraju z NrID albo BrakID |
jedno z czterech – obowiązkowo |
| 6 | data dostawy, usługi lub zapłaty, jeśli inna niż data wystawienia | P_6 albo OkresFa; w wierszu P_6A |
opcjonalne |
| 7 | nazwa towaru lub usługi | FaWiersz/P_7 |
opcjonalne (cały FaWiersz też) |
| 8 | miara i ilość | P_8A, P_8B |
opcjonalne |
| 9 | cena jednostkowa netto | P_9A (brutto: P_9B) |
opcjonalne |
| 10 | opusty i rabaty | P_10 |
opcjonalne |
| 11 | wartość sprzedaży netto | P_11 (brutto: P_11A) |
opcjonalne |
| 12 | stawka podatku | P_12 |
opcjonalne |
| 13 | sumy netto według stawek, sprzedaż zwolniona | P_13_1–P_13_11 |
opcjonalne |
| 14 | kwota podatku według stawek | P_14_1–P_14_5; w walucie obcej P_14_xW |
wymagane w parze z P_13_1–P_13_4 |
| 15 | kwota należności ogółem | P_15 |
obowiązkowe |
Elementy zależne od transakcji
Pozostałe punkty art. 106e ust. 1 oraz ust. 2–3 dotyczą konkretnych sytuacji. Ustawa wymaga wyrazów w rodzaju „odwrotne obciążenie”, a FA(3) zastępuje je znacznikami.
| Pkt | Wymóg ustawy | Pole FA(3) | W XSD |
|---|---|---|---|
| 16 | „metoda kasowa” | Adnotacje/P_16 = 1 |
obowiązkowe: 1 albo 2 |
| 17 | „samofakturowanie” | P_17 = 1 |
obowiązkowe: 1 albo 2 |
| 18 | „odwrotne obciążenie” | P_18 = 1 |
obowiązkowe: 1 albo 2 |
| 18a | „mechanizm podzielonej płatności” | P_18A = 1 |
obowiązkowe: 1 albo 2 |
| 19 | podstawa zwolnienia | Zwolnienie: P_19 = 1 i P_19A, P_19B lub P_19C |
element obowiązkowy; bez zwolnienia P_19N = 1 |
| 20 | organ egzekucyjny lub komornik, w miejscu podatnika dane dłużnika | PodmiotUpowazniony z RolaPU 1 lub 2; dłużnik w Podmiot1 |
opcjonalne |
| 21 | przedstawiciel podatkowy | PodmiotUpowazniony z RolaPU 3 |
opcjonalne |
| 22 | WDT nowego środka transportu: data dopuszczenia, przebieg lub godziny pracy | NoweSrodkiTransportu: P_22 = 1, P_22A, P_22B, P_22C lub P_22D |
element obowiązkowy; w innych fakturach P_22N = 1 |
| 23 | drugi podatnik w uproszczonej transakcji trójstronnej | P_23 = 1 |
obowiązkowe: 1 albo 2 |
| 24 | PL przed NIP sprzedawcy, numer VAT UE nabywcy (art. 97 ust. 10 pkt 2 i 3) | PrefiksPodatnika, KodUE z NrVatUE |
opcjonalne |
| 25 | numer EX sprzedawcy zwolnionego z art. 113a | brak pola; taki podatnik nie ma obowiązku KSeF (art. 106ga ust. 2 pkt 6) | – |
| 26 | NIP nabywcy niezarejestrowanego lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem | Podmiot2/NIP |
w ramach wyboru z pkt 5 |
| 27 | numer EX nabywcy zwolnionego z art. 113a | Podmiot2/NrID z kodem EX |
w ramach wyboru z pkt 5 |
| ust. 2–3 | „procedura marży” z rodzajem | PMarzy: P_PMarzy = 1 i jedno z P_PMarzy_2, P_PMarzy_3_1, P_PMarzy_3_2, P_PMarzy_3_3 |
element obowiązkowy; bez marży P_PMarzyN = 1 |
Szczegóły poszczególnych adnotacji opisujemy osobno: MPP, podstawa zwolnienia, faktura VAT marża, przedstawiciel podatkowy.
Co schemat wymusza, choć ustawa tego nie wymaga?
- Nagłówek –
KodFormularzaz atrybutami,WariantFormularzaiDataWytworzeniaFa. KodWaluty– także przy fakturze w złotych (PLN).RodzajFaktury–VAT,ZAL,ROZ,UPRalbo jedna z korekt:KOR,KOR_ZAL,KOR_ROZ.- Komplet
Adnotacje– osiem elementów w każdej fakturze, z wartością 2 albo znacznikiem „N”, gdy sytuacja cię nie dotyczy. Ustawa każe pisać „odwrotne obciążenie” tylko wtedy, gdy ono występuje. JSTiGVwPodmiot2. Przy wartości 1 MF każe dodać jednostkę wPodmiot3, choć formalnie ten element nadal jest opcjonalny (FAQ, pyt. 5).- Pola wewnątrz dobrowolnych węzłów. Gdy dodasz
RachunekBankowy, musisz wypełnićNrRB; gdy dodaszPodmiot3– jego identyfikator i rolę (FAQ, pyt. 6).
Czego ustawa wymaga, a schemat nie wymusza?
Pozycje faktury, stawki, sumy według stawek, datę sprzedaży oraz nazwę i adres nabywcy schemat oznacza jako opcjonalne. Powód jest praktyczny: nie każda faktura ich potrzebuje. Faktura zaliczkowa zamiast FaWiersz ma element Zamowienie (FAQ, pyt. 9), korekta zbiorcza rabatu za okres może nie mieć wierszy, a faktura marża nie zawiera stawki ani kwot netto (art. 106e ust. 2–3). Opisy w samym XSD to zdradzają: P_7 jest „opcjonalne wyłącznie” dla korekty z art. 106j ust. 3 pkt 2, a nazwa i adres nabywcy – dla faktury uproszczonej.
Skutek? Taki fragment Fa przeszedł w naszym teście walidację XSD – bez jednego wiersza i bez sum według stawek:
<Fa>
<KodWaluty>PLN</KodWaluty>
<P_1>2026-11-17</P_1>
<P_2>FV/2026/11/017</P_2>
<P_15>1230</P_15>
<Adnotacje>...</Adnotacje>
<RodzajFaktury>VAT</RodzajFaktury>
</Fa>
W dokumentacji MF nie ma reguły, która odrzucałaby taki plik w KSeF (to nasz wniosek), a KSeF nie sprawdza też obliczeń (cz. II pkt 1.6.1). Jako faktura VAT na 1230 zł jest jednak niekompletna: brakuje danych z pkt 7–14. O podobnej sytuacji – fakturze bez nazwy i adresu nabywcy powyżej 450 zł – broszura pisze, że jest technicznie możliwa, ale merytorycznie nieprawidłowa.
Odwrotnie bywa z danymi spoza art. 106e. Numer rachunku nie jest elementem obowiązkowym faktury (rachunek bankowy na fakturze), a numer BDO może być wymagany przez ustawę o odpadach, choć w FA(3) jest fakultatywny (BDO, GTIN i GTU).
Faktura uproszczona (UPR) – jakie pola wystarczą?
Kiedy wolno ją wystawić, czym różni się od paragonu z NIP i jak ją korygować, piszemy w tekście faktura uproszczona a KSeF.
Gdy kwota należności nie przekracza 450 zł albo 100 euro, faktura może nie zawierać nazwy i adresu nabywcy oraz danych z pkt 8, 9 i 11–14 – pod warunkiem że da się z niej ustalić kwotę podatku dla każdej stawki (art. 106e ust. 5 pkt 3). Nie dotyczy to m.in. WDT, sprzedaży na odległość i faktury bez numeru podatkowego nabywcy (ust. 6), więc NIP nabywcy musi być. W FA(3) wygląda to tak (przykład MF nr 15, skrócony):
<Podmiot2>
<DaneIdentyfikacyjne>
<NIP>1111111111</NIP>
</DaneIdentyfikacyjne>
<JST>2</JST>
<GV>2</GV>
</Podmiot2>
<Fa>
<KodWaluty>PLN</KodWaluty>
<P_1>2026-02-15</P_1>
<P_2>FV2026/02/150</P_2>
<P_6>2026-01-03</P_6>
<P_13_1>365.85</P_13_1>
<P_14_1>84.15</P_14_1>
<P_15>450</P_15>
<Adnotacje>...</Adnotacje>
<RodzajFaktury>UPR</RodzajFaktury>
<FaWiersz>
<NrWierszaFa>1</NrWierszaFa>
<P_7>wiertarka Wiertex mk5</P_7>
</FaWiersz>
</Fa>
Przykład nr 16 pokazuje drugi wariant: bez P_13_1 i P_14_1, za to ze stawką P_12 = 23 w wierszu. Przy kilku stawkach i braku sum według stawek MF każe dodać wartości w P_11 lub P_11A (cz. II pkt 2.10). Korektę faktury uproszczonej oznaczasz jako KOR. W Aplikacji Podatnika KSeF faktury uproszczonej nie wystawisz – potrzebny jest inny program. Paragon z NIP do 450 zł jest fakturą uproszczoną już tylko do końca 2026 r. (paragon z NIP a KSeF).
Węższy zakres danych ustawa przewiduje też m.in. dla faktury dokumentującej sprzedaż zwolnioną, wystawionej na żądanie nabywcy: nie zawiera ona danych z pkt 12–14 (art. 106e ust. 4 pkt 3 w związku z art. 106b ust. 3 pkt 2). Jak to wygląda w praktyce, piszemy w tekście KSeF dla nievatowca.
Numer KSeF – co zawiera i czy jest na fakturze?
Numer KSeF nie jest elementem faktury. MF podkreśla, że struktura FA(3) nie ma pola na numer KSeF danej faktury (cz. II pkt 4.1) – system nadaje go dopiero po przyjęciu pliku, a dopiero z nim faktura staje się fakturą ustrukturyzowaną (art. 2 pkt 32a ustawy o VAT). Numer ma 35 znaków: NIP sprzedawcy, datę przesłania do KSeF w formacie RRRRMMDD, 12-znakową część techniczną i 2-znakową sumę kontrolną, rozdzielone myślnikami. W pliku XML numery KSeF pojawiają się tylko jako odwołania do innych faktur: NrKSeFFaKorygowanej w korekcie i NrKSeFFaZaliczkowej w fakturze rozliczającej. Więcej: numer KSeF i UPO w KSeF.
Najczęstsze pytania
Jakie pola są obowiązkowe w fakturze KSeF?
Schemat FA(3) zawsze wymaga nagłówka, NIP, nazwy i adresu sprzedawcy, identyfikatora nabywcy (NIP, numer VAT UE, inny numer albo BrakID), pól JST i GV, kodu waluty, P_1, P_2, P_15, kompletu Adnotacje i RodzajFaktury. Pozycje, stawki czy datę sprzedaży schemat traktuje jako opcjonalne, ale wymaga ich art. 106e ustawy o VAT.
Czy faktura ustrukturyzowana musi zawierać numer rachunku bankowego?
Nie. Art. 106e ustawy o VAT nie wymienia numeru rachunku, a element Platnosc z RachunekBankowy jest w FA(3) fakultatywny. Jeśli jednak dodasz RachunekBankowy, pole NrRB staje się obowiązkowe.
Co zawiera faktura uproszczona w KSeF?
Przy kwocie należności do 450 zł (albo 100 euro) możesz pominąć nazwę i adres nabywcy oraz miarę, ilość, cenę, wartość netto, sumy i kwotę podatku, jeśli da się ustalić podatek dla każdej stawki. NIP nabywcy jest obowiązkowy, a w RodzajFaktury wpisujesz UPR.
Numer KSeF – co zawiera i czy jest na fakturze?
Numer KSeF nie jest elementem faktury – system nadaje go po przyjęciu pliku i FA(3) nie ma na niego pola. Ma 35 znaków: NIP sprzedawcy, datę przesłania do KSeF, 12-znakową część techniczną i 2-znakową sumę kontrolną.
Czy KSeF odrzuci fakturę bez pozycji albo z niewłaściwą stawką?
Bez pozycji – nie, bo schemat dopuszcza fakturę bez FaWiersz, np. zaliczkową. Wartość spoza słownika P_12 zostanie odrzucona, ale niewłaściwą stawkę ze słownika KSeF przyjmie. Za treść faktury odpowiada wystawca.
Źródła
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 2 pkt 32a, art. 106e ust. 1–6, art. 106ga ust. 2 pkt 6
- Broszura informacyjna struktury logicznej FA(3) (MF, sierpień 2026) – formaty pól pkt 2, tabele 2, 9, 24, 28–30 i 46–47, przykład 2
- Schemat XSD FA(3) (crd.gov.pl, wzór nr 13775) – minOccurs w Faktura, Podmiot2 (TPodmiot2), Fa, Adnotacje i FaWiersz
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), rozdz. 2, pkt 1.6.1, 2.10 i 4.1
- Pytania i odpowiedzi KSeF 2.0 (MF) – „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”, pyt. 5, 6, 7 i 9
- Przykładowe pliki dla struktury logicznej e-Faktury FA(3) (MF) – przykłady nr 15 i 16 (faktura uproszczona)
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.