Fałszywa faktura na twój NIP w KSeF – jak zgłosić nadużycie
Jeśli w KSeF pojawiła się faktura od obcej firmy, która nie dokumentuje żadnej transakcji, ma charakter masowej wysyłki albo zawiera niebezpieczne linki, zgłoś ją w Aplikacji Podatnika przyciskiem „Zgłoszenie nadużycia” w szczegółach faktury. Zgłoszenie trafia do Krajowej Administracji Skarbowej, ale nie usuwa faktury z KSeF. Nie płać jej, nie klikaj linków i nie odliczaj z niej VAT.
Spis treści
Fałszywą fakturę, która pojawiła się w KSeF na twój NIP, zgłaszasz w Aplikacji Podatnika KSeF: otwierasz jej szczegóły i klikasz „Zgłoszenie nadużycia”, a zgłoszenie trafia do Krajowej Administracji Skarbowej. Nie płać takiej faktury, nie otwieraj linków z jej treści i nie odliczaj z niej VAT – faktura i tak zostanie w KSeF, bo nikt nie może jej stamtąd usunąć.
MF nazywa takie dokumenty „fakturami typu SCAM”. Opis funkcji jest w cz. III Podręcznika KSeF 2.0 (pkt 7 i 8) i w podręczniku Aplikacji Podatnika (pkt 5.3.3). Poniżej krok po kroku – oraz to, czego zgłoszenie nie załatwi.
Skąd w twoim KSeF faktura od obcej firmy?
KSeF przypisuje fakturę po numerze NIP wpisanym w danych nabywcy. Jeśli ktoś wpisze tam twój NIP, faktura trafi do ciebie – tak samo, jak przy zwykłej pomyłce sprzedawcy (cz. II pkt 1.6.4). Możesz też dostać fakturę jako podmiot trzeci (Podmiot3).
- KSeF nie sprawdza danych kontrahenta ani tego, czy transakcja się odbyła. Weryfikuje strukturę pliku i uprawnienia wysyłającego (FAQ MF, pyt. 15 i 21).
- Nie możesz odmówić otrzymania faktury ani jej odrzucić. Od 1 lutego 2026 r. faktury w KSeF dostajesz automatycznie (cz. II pkt 6.1 i 6.3).
- Twój NIP jest publiczny – widnieje w CEIDG, KRS czy wykazie podatników VAT. To nie wyciek danych, tylko sposób działania rejestrów.
Obca faktura nie musi być oszustwem – często to zwykła pomyłka sprzedawcy w NIP. Wtedy nie zgłaszasz nadużycia, tylko prosisz sprzedawcę o korektę do zera.
Scam czy pomyłka – jak to odróżnić?
Jeśli to nie oszustwo, tylko faktura, której nie chcesz (pomyłka sprzedawcy, transakcja, której nie było), zobacz jak „odrzucić” fakturę w KSeF.
MF podaje w cz. III (pkt 7.2) dwie listy. Pomagają ocenić, czy faktura kwalifikuje się do zgłoszenia.
| Faktura typu SCAM | To nie jest SCAM |
|---|---|
| nie ma związku z żadną rzeczywistą dostawą ani usługą | faktura wystawiona przez pomyłkę, także na niewłaściwego nabywcę |
| nie dokumentuje transakcji i jest częścią masowej wysyłki – ma destabilizować system, dezinformować albo reklamować | faktura sporna co do ilości, ceny, stawki VAT, płatności czy jakości |
| zawiera niebezpieczne linki, które mogą uruchomić złośliwe oprogramowanie lub wyłudzić dane | kolejna faktura za przedłużoną usługę, np. abonament |
| zakup na twoje dane, choć kupował ktoś inny – jeśli transakcja się odbyła i została opłacona | |
| faktura za transakcję, po której nastąpił zwrot |
Po czym poznać fałszywą fakturę?
W formularzu zgłoszenia Aplikacja Podatnika każe wybrać powód z listy. Są na niej m.in. „Podejrzane linki”, „Podszywanie się pod instytucję”, „Próba wyłudzenia nienależnej zapłaty”, „Masowa wysyłka faktur” i „Niechciane treści reklamowe” – to gotowa lista kontrolna.
Od siebie dodajemy kilka sygnałów – to nasze rady, nie wytyczne MF:
- nie znasz sprzedawcy i nie masz żadnego zamówienia, umowy ani dowodu dostawy,
- w opisie lub stopce faktury jest link „do płatności” albo „do odbioru dokumentów”,
- faktura nalega na szybką zapłatę, np. za wpis do rejestru, którego nie zamawiałeś,
- rachunku bankowego nie ma w wykazie podatników VAT (tzw. białej liście),
- nazwa lub opis sprzedawcy udaje urząd albo inną instytucję.
Jak zgłosić fałszywą fakturę w Aplikacji Podatnika?
- Zaloguj się do Aplikacji Podatnika KSeF w kontekście swojej firmy (logowanie do KSeF).
- Otwórz „Listę faktur” i przejdź do faktur zakupowych (
Podmiot2) albo faktur podmiotu innego (Podmiot3). Zgłosić możesz tylko takie. - Kliknij numer KSeF podejrzanej faktury, żeby otworzyć jej szczegóły, i wybierz przycisk „Zgłoszenie nadużycia”.
- Przeczytaj definicje faktur typu SCAM, zaznacz, że się z nimi zapoznałeś, i przejdź dalej.
- W polu „Powód zgłoszenia nadużycia” wybierz powód z listy.
- Odpowiedz na pytania wstępnej oceny. Jeśli z odpowiedzi wyjdzie, że faktura nie spełnia definicji SCAM, aplikacja nie przyjmie zgłoszenia tą drogą.
- Wpisz „Opis zgłoszenia”, zaznacz oświadczenie i kliknij „Wyślij zgłoszenie” (w cz. III podręcznika przycisk nazywa się „Zgłoś”). Zobaczysz potwierdzenie, że zgłoszenie przekazano do KAS.
Kilka zasad z podręczników MF:
- Kto zgłasza: każdy, kto ma w danym kontekście uprawnienie do dostępu do faktur – właściciel, pracownik, biuro rachunkowe. Sprzedawca i osoby przez niego uprawnione nie mogą zgłosić swojej faktury.
- Jedna faktura – jedno zgłoszenie. Zbiorczych zgłoszeń na razie nie ma.
- Konteksty są niezależne. Zgłoszenie jako nabywca nie oznacza faktury jako zgłoszonej u podmiotu trzeciego.
- Jest termin. Aplikacja sprawdza, czy od nadania fakturze numeru KSeF nie minął czas na zgłoszenie. Podręcznik nie podaje, ile on wynosi, więc nie zwlekaj.
Co się dzieje po zgłoszeniu?
- KAS analizuje i weryfikuje zgłoszenia, ale ze względu na tajemnicę skarbową nie poinformuje cię o przebiegu ani wyniku (cz. III pkt 7.4).
- Status widzisz w aplikacji – w szczegółach faktury, w zakładce „Zgłoszenie nadużycia”, razem z opisem lub uzasadnieniem.
- Zgłoszenie możesz wycofać, np. gdy kliknąłeś przez pomyłkę. Klikasz ponownie „Zgłoszenie nadużycia”, wypełniasz „Uzasadnienie” i wybierasz „Wycofaj”. Na jedną fakturę przypadają najwyżej dwa zgłoszenia i dwa wycofania.
- Faktura zostaje w KSeF. Podręcznik nie przypisuje zgłoszeniu skutku w postaci usunięcia, a faktur z KSeF nie usuwa żaden podatnik (cz. II pkt 1.6.3).
Ukrycie faktury – czy to to samo co usunięcie?
Nie. MF opisuje w cz. III (pkt 8) mechanizm ukrycia faktury w wynikach wyszukiwania w API KSeF 2.0. Według wydania z 6 listopada 2026 r. usługa ma zostać udostępniona „w niedługim czasie”, a FAQ MF mówi o kolejnych wersjach systemu (pyt. 26) – na dziś to zapowiedź.
| Cecha | Jak ma działać |
|---|---|
| Kto ukrywa | osoba lub podmiot z dostępem do faktur w danym kontekście; nie sprzedawca |
| Jak | pojedynczo, z obowiązkowym uzasadnieniem, osobno w każdym kontekście |
| Czy sprzedawca się dowie | nie – KSeF go nie informuje |
| Czy faktura znika | nie – ukrycie nie usuwa jej z KSeF |
| Czy można cofnąć | tak – przywracasz widoczność, też z uzasadnieniem |
MF podkreśla, że ukrycie to możliwość, a nie obowiązek, i przepisy go nie regulują. Wnioskujemy z tego, że samo ukrycie nie ma skutków w VAT. Przydaje się m.in. wtedy, gdy zgłosiłeś fakturę jako nadużycie i nie ujmujesz jej w podatku naliczonym (cz. III pkt 8.2).
Co zrobić z fałszywą fakturą w księgach i JPK?
- Nie odliczaj VAT. Faktura stwierdzająca czynności, których nie dokonano, nie daje prawa do odliczenia (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT). MF wprost opisuje sytuację, w której podatnik po zgłoszeniu nie ujmuje takiej faktury w podatku naliczonym w ewidencji zakupu (cz. III pkt 8.2).
- Nie księguj jej jako kosztu – nie dokumentuje żadnego wydatku. To nasza uwaga, nie stanowisko MF.
- Zachowaj ślad: zapisz numer KSeF, pobierz XML lub PDF i zrób zrzut potwierdzenia zgłoszenia. Przyda się, gdyby urząd pytał o tę fakturę.
Ryzyko podatkowe ponosi wystawca: kto wystawi fakturę z wykazanym podatkiem, musi ten podatek zapłacić (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT).
A jeśli w zakładce faktur sprzedażowych widzisz fakturę, której nie wystawiałeś? To inny problem – ktoś działa w twoim kontekście. Sprawdź w Aplikacji Podatnika „Zarządzaj uprawnieniami” i „Listę tokenów”, odbierz zbędne uprawnienia i unieważnij podejrzane tokeny (uprawnienia w KSeF). Takiej faktury też nie usuniesz – naszym zdaniem trzeba będzie ją wyzerować korektą, bo nie dokumentuje żadnej sprzedaży (por. cz. II pkt 3.2.3).
Czy zawiadomić urząd skarbowy albo policję?
Zgłoszenie w Aplikacji Podatnika to kanał, który MF przewidział do przekazywania administracji skarbowej faktur podejrzanych o oszustwo (FAQ MF, pyt. 29). Osobnego pisma do urzędu skarbowego podręczniki nie wymagają.
O policji materiały MF nie mówią. Nasza rada: jeśli zapłaciłeś, podałeś dane po kliknięciu w link albo ktoś cię szantażuje, złóż zawiadomienie na policji. Podejrzane linki możesz też zgłosić do CERT Polska. Więcej o obsłudze faktur zakupowych: jak odebrać fakturę w KSeF.
Najczęstsze pytania
Co to jest scam w KSeF?
To faktura typu SCAM: nie ma związku z rzeczywistą dostawą lub usługą, jest częścią masowej wysyłki (np. reklamowej) albo zawiera niebezpieczne linki. Faktura wystawiona przez pomyłkę na złego nabywcę albo sporna co do ceny czy jakości nie jest scamem.
Jak zgłosić scam w KSeF?
W Aplikacji Podatnika otwórz Listę faktur, kliknij numer KSeF podejrzanej faktury zakupowej i wybierz Zgłoszenie nadużycia. Potwierdź zapoznanie się z definicją, wybierz powód, odpowiedz na pytania, opisz sprawę, zaznacz oświadczenie i wyślij zgłoszenie. Trafi ono do KAS.
Czy muszę zapłacić fałszywą fakturę albo ująć ją w JPK_VAT?
Nie płacisz za coś, czego nie kupiłeś. Nie odliczasz też z takiej faktury VAT, bo faktura stwierdzająca czynności, których nie dokonano, nie daje prawa do odliczenia (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT). Nie ujmujesz jej więc w podatku naliczonym w ewidencji zakupu.
Czy zgłoszona faktura znika z KSeF?
Nie. Zgłoszenie nadużycia przekazuje sprawę do KAS, ale nie usuwa faktury. Faktur z KSeF nie może usunąć żaden podatnik, a o wyniku weryfikacji zgłoszenia nie dostaniesz informacji ze względu na tajemnicę skarbową.
Czy mogę ukryć fałszywą fakturę w KSeF?
MF zapowiada ukrywanie faktur zakupowych w wynikach wyszukiwania przez API KSeF, ale według podręcznika z 6 listopada 2026 r. usługa ma zostać udostępniona dopiero w kolejnej wersji systemu. Ukrycie nie usunie faktury i będzie odwracalne.
Źródła
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. III (MF, 06.11.2026), pkt 7 (faktura typu SCAM) i pkt 8 (ukrycie faktury zakupowej)
- Podręcznik użytkownika Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 (MF, sierpień 2026), pkt 5.1 i 5.3.3 (Zgłaszanie nadużycia)
- Podręcznik KSeF 2.0 cz. II (MF, 06.08.2026), pkt 1.6.3, 1.6.4, 3.2.3, 6.1 i 6.3
- Pytania i odpowiedzi KSeF 2.0 (MF) – pyt. 15, 21 i 29 (sekcja „Wystawianie i otrzymywanie faktur”) oraz pyt. 26 (sekcja „Rozwiązania informatyczne, integracje i struktura KSeF”)
- Ustawa o VAT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263 – art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i art. 108 ust. 1
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.